فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجان‌محور و سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجان، نشخوار فکری و انعطاف‌پذیری شناختی در دانش‌آموزان ورزشکار دارای اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. مواد و روش ها:  جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه متوسطه دوم شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. نمونه‌ای متشکل از ۴۵ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره  تقسیم شدند. تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس مصاحبه بالینی ساختاریافته مطابق با DSM-5 و پرسشنامه اضطراب اجتماعی صورت گرفت. همچنین ابزارهای مورد استفاده برای سنجش متغیرهای وابسته شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ)، پرسشنامه نشخوار فکری (RRS) و مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی (CFS) بود. جلسات مداخله به‌صورت هفتگی برگزار شد. درمان هیجان‌مدار در هشت جلسه و سایکودراما در هفت جلسه، با یک جلسه در هفته و مطابق پروتکل‌های معتبر هر رویکرد اجرا گردید. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو روش درمانی، به‌طور معناداری موجب بهبود تنظیم شناختی هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در مقایسه با گروه کنترل شدند. همچنین، درمان هیجان‌محور نسبت به سایکودراما اثربخشی بالاتری در بهبود متغیرهای شناختی هیجانی نشان داد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج، می‌توان از این دو رویکرد به‌ویژه درمان هیجان‌محور در مداخلات روان‌شناختی برای دانش‌آموزان ورزشکار دارای اضطراب اجتماعی بهره برد.