تحلیل آثار سفالین برگزیده دومین سالانه «کاربردی‌های معناگرا» بر اساس معنویت فردی، اجتماعی و جهانی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22070/negareh.2023.17551.3201
چکیده

معناگرایی ازجمله اصطلاحاتی است که در دهه 90، در جریان برگزاری سالانه­‌های کاربردی در خانه هنرمندان برای هنرهای صناعی به­‌ویژه هنر سفال‌گری استفاده شد. اصطلاح معناگرایی مبهم است و بیشتر محققان آن را به معنویت‌­گرایی تعبیر کرده‌­اند، بااین‌وجود کاربردی­‌های معناگرا اصطلاحی بود که درباره هنر سفال به کار رفت و مسئله این پژوهش واکاوی این اصطلاح بر اساس آثار تقدیر شده است. هدف از این پژوهش نقش معنا و کاربرد آن در آثار به نمایش درآمده در دومین سالانه کاربرد‌­های معناگراست؛ بنابراین پژوهش پیش‌‌رو به دنبال پاسخ به این سؤال‌ها است 1. با توجه به آثار برگزیده و تقدیر شده منظور از کاربردی معناگرا چیست؟ 2. معنای نهفته در آثار در ساحت معناگرایی چگونه قابل تبیین است؟ به لحاظ ارجاع معنا به معنویت و بر اساس دیدگاه کاندینسکی از عناصر نیاز درونی (فردی، اجتماعی، جهانی)، آثار برگزیده تحلیل‌شده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و نحوه جمع­آوری اطلاعات کتابخانه‌­ای و میدانی است و نمونه‌­های موردمطالعه آثار تقدیر شده در سالانه‌­های کاربردی است. یافته­‌های پژوهش نشان داد بیان رخدادها و واقعیت­‌های اجتماعی ازجمله موضوعاتی است که در بیشتر آثار تقدیر شده مشاهده‌شده، بنابراین معنویت نهفته در این آثار بیشتر معنویتی است که به دوره یا یک زمان خاص تعلق دارد و کمتر اثری به معنویت جهانی یا بی­‌زمان اشاره داشته است. شکل ظاهری آثار بیشتر واقع­‌گرایانه می‌باشد که به بیان دقیقِ واقعیت ترسیم‌شده نمی‌­پردازد بلکه تمثیلی از چیز دیگری است. ازنظر شکل، کمتر اثر انتزاعی در میان آثار تقدیر شده مشاهده شد. به نظر می­‌رسد با ارجاع به کارهای برگزیده منظور از کاربردی­‌های معناگرا، آثار سفالینی است که به معنویتی زمان­‌مند اشاره دارد که یک رخداد یا رویداد خاص را بیان می­‌کند و آثاری که به بی‌­زمان، بی­‌مکانی، معنویت ناب موردنظر کاندینسکی اشاره داشته باشد، کمتر موردتوجه بوده است.