فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه نقش شهرها در توسعۀ روستاهای پیرامون خود پررنگ‌تر از گذشته شده است و شهرها، اثرگذاری مستقیمی در توسعۀ پایدار روستاهای پیرامونی خود در زمینه‌‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ایفا می‌‌کنند؛ بنابراین با توجه به این موضوع، پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل ساختار و رویکرد سناریو مبنا به‌دنبال تحلیل و ارزیابی نقش شهر خرم‌آباد به‌عنوان هستۀ اقتصادی و جمعیتی ناحیه‌‌ای در توسعۀ پایدار روستاهای پیرامون خود است. برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز از روش‌‌های کتابخانه‌‌ای و دلفی (نظرخواهی از کارشناسان) جمع‌آوری ‌شده است. نمونۀ آماری 30 نفر از کارشناسان و پژوهشگران حوزۀ مربوط انتخاب شده است (15 کارشناس در حوزۀ مسائل شهر و 15 کارشناس در حوزۀ مسائل روستا). برای تحلیل داده از روش تحلیل اثرات متقابل متغیّرها نرم‌افزار MICMAC و برای تدوین سناریوها از نرم‌افزار Morphol استفاده ‌شده است. سپس از بین پنج هزار سناریوی دارای اعتبار، 10 سناریو با اینرسی بالا انتخاب شد. در بین ده سناریو؛ دو سناریو با بالاترین درصد احتمال وقوع و تکرار بالا 90 درصد مورد تحلیل قرار گرفت. درنهایت نتایج تحقیق نشان داد که شهر خرم‌آباد در وضعیت کنونی و آینده (براساس سناریوها) تأثیر چندانی در توسعۀ پایدار روستاهای پیرامون خود نمی‌‌تواند داشته باشد. به‌‌طوری‌‌که تعداد سناریوهای بحرانی با 8 تکرار با سناریوهای مطلوب (8 تکرار) برابری می‌‌کند و «ضعف در زمینۀ امور خدمات بهداشتی و درمان»، «نبود برنامه‌ریزی مناسب برای استفاده از ظرفیت گردشگری»، «کمبود بودجه و اعتبارات»، «ضعف زیرساختی راه‌های ارتباطی و آسفالت جاده‌‌ها» و «عملی‌نشدن برنامه‌‌های طرح‌‌ هادی روستاها به‌دلیل کمبود اعتبارات»، در عدم‌توسعۀ پایدار این روستاها کاملاً در سناریوها مشهود است و البته مشخص است که چنانچه شهر خرم‌آباد به‌عنوان مرکزیت اقتصادی و جمعیتی ناحیه در زمینۀ شاخص‌های توسعۀ پایدار رشد مثبت داشته باشد، به‌عنوان موتور محرک بر توسعۀ پایدار این روستاها اثرگذار خواهد بود.