فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پروانش (Catharanthus roseus) گیاهی دارویی است که به‌دلیل تولید آلکالوئیدهای فراوان ازجمله داروهای ضدسرطان وین‌کریستین و وین‌بلاستین اهمیت دارد. وین‌کریستین و وین‌بلاستین ازجمله مهم‌ترین داروها در درمان سرطان می‌باشند ولی بااین‌حال عملکرد این دو ترکیب به‌طور نسبی پایین و مقدار تقریبی آن‌ها در گیاه 0005/0 درصد است. با توجه به قیمت بالای این ترکیبات و مقادیر اندک آن‌ها در این گیاه، تلاش در جهت افزایش تولید این ترکیبات، منجر به تحقیقات وسیع روی این گیاه شده است. در این تحقیق جهت بررسی تأثیر عصاره‌های قارچی و زمان بر میزان تولید آلکالوئیدها در سوسپانسیون سلولی گیاه پروانش، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. به‌این منظور بعد از تهیه سوسپانسیون سلولی، عصاره قارچ‌های Priformospora indica، Trichoderma tomentosum و ترکیب عصاره‌های قارچی p. indicaو T. tomentosum با غلظت 1% حجمی- حجمی به سوسپانسیون سلولی اضافه شد. نمونه‌برداری در زمان‌های صفر، 24، 48 و 72 ساعت بعد از اعمال تیمار انجام شد و میزان آلکالوئیدهای وین‌بلاستین و وین‌کریستین با استفاده از HPLC اندازه‌گیری شد. نتایج آزمایش نشان داد که هر سه عصاره‌های قـارچی P. indica، T. tomentosum و مخلوط هر دو عصاره قارچی (P+T) باعث افزایش میزان تولید وین‌بلاستین نسبت به شاهد شد و بیش‌ترین تأثیر مربوط به عصاره قارچ T. tomentosum بود. مقایسه میانگین میزان وین‌کریستین بین عصاره‌های قارچی نشان داد که بیش‌ترین میزان وین‌کریستین در نمونه شاهد بود و عصاره‌های قارچی باعث کاهش میزان وین‌کریستین شد.