ارائه یک مدل فرآیندی یکپارچه جهت ارزیابی گردشگری بهعنوان ابزاری جهت بازآفرینی شهری
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22059/jut.2024.369062.1174چکیده
یکی از انگیزههای اصلی پژوهشهای مرتبط با بازآفرینی در کشورهای درحالتوسعه، توسعه دامنه و نوع مشکلات شهرها بهویژه در ابعاد کالبدی است که بازنگری و تغییر در فرآیند و ساختار مدیریت سکونتگاههای شهری را با توجه به فرآیندهایی همچون جهانیشدن، گرایش نظریههای مرتبط با پایداری و فرآیندهای بازتولید فضا و ابعاد گردشگری خلاق الزامی میکند. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روششناختی، توصیفی ـ تحلیلی و آمیخته است که در دو فاز شناخت و تفسیر انجامشده است. در فاز شناخت مبتنی بر مطالعات اسنادی، پیمایش و دلفی است. اعضای پنل 21 نفر بودهاند که بر اساس روش غیر احتمالی (هدفمند) انتخابشدهاند. ابتدا با مرور مهمترین پژوهشهای صورت گرفته در رابطه با بازآفرینی با رویکرد گردشگری، 3 بعد، 4 مؤلفه (فرهنگی ـ اجتماعی، کالبدی ـ فضایی، زیستمحیطی و اقتصادی) و 45 شاخص استخراج شد. مطابق نتایج؛ 6 شاخص پایداری اجتماعی، بهینهسازی عملکردی، توسعه سرمایهگذاری، بهرهگیری از مقیاسهای طراحی، تقویت منزلت اجتماعی و افزایش حضورپذیری در فضا بالاترین امتیاز را کسب کردهاند. در فاز تفسیر به اجرای گامهای مدلسازی ساختاری ـ تفسیری پرداختهشده است که از روش فرا تحلیل بر اساس دادههای ثانویه منتج از تکمیل پرسشنامه بهره گرفتهشده است. نتایج نشان میدهد که استفاده از عناصر گردشگری شناساییشده در این مقاله بهعنوان ابزاری جهت بازآفرینی شهری نیازمند یک برخورد چهار سطحی از روابط میان آنها است؛ که در آن عناصر زیرساختی همچون گونههای حملونقل و دسترسی و آموزش و اطلاعرسانی بهعنوان سطح پایه (چهارم) و مستقلترین سطح و گونه خردهفروشی بهعنوان سطح اول و وابستهترین سطح روابط عمل مینمایند