تحلیل بازتاب قرائات منسوب به معصومین (ع) درتفسیر تبیان و مجمع البیان

نویسندگان

1 استاد حوزه

2 مبلغه نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه ها

doi
10.22034/qer.2021.5441
چکیده

چکیده: در تفاسیر شیعه قرائت‌هایی منسوب به معصومین (ع) یافت می‌شود که در مقام اثبات قرائت مستقل برای معصومین (ع) هستند. تحلیل این مسئله ازآن‌جهت اهمیت دارد که پیش‌نیاز و از اصول موضوعه در تفسیر قرآن، شناخت قرائت صحیح است. نوشته حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی عقلی و نقلی و با رویکرد تاریخی در مقام پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان بر اساس بازتاب قرائات منقول از معصومین (ع) در تفاسیر شیعه تا قرن ششم این قرائات را تحلیل نمود. مجمع‌البیان در قرن ششم با نقل در حدود 145 قرائت نسبت به تفاسیر قبل از خود به گسترش این قرائات اقدام کرده است. از عوامل احتمالی در بسامدی این نقل‌ها به تأثیر روش استدلالی شیخ طوسی بر تفسیر مجمع‌البیان اشاره شد. همچنین فضای ادبی حاکم در این قرن و در پی آن گستردگی تفاسیر ادبی همچون کشاف نوشته زمخشری و المحرر الوجیز نوشته ابن عطیه اندلسی نیز در این گستردگی از سوی طبرسی بی‌تأثیر نبوده است.