تجارب مینوی در نظام فکری سهروردی
نویسندگان
1 استادیار، گروه تربیت بدنی گرایش رفتار حرکتی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران.
2 گروه تربیت بدنی، واحد ماکو، دانشگاه آزاد اسلامی، ماکو، ایران.
3 استادیار، گروه روانشناسی ، موسسه آموزش عالی طبری ، بابل، ایران
4 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، مدرس گروه روانشناسی، مؤسسه آموزش عالی طبری، بابل، ایران
doi
چکیده
حقیقت تجارب شهودی و چگونگی تحقق آنها، از جمله مسائلی است که همه افراد، فرهنگها و آیینها با آن مواجه بوده و در خصوص آن دیدگاههایی ابراز داشتهاند. دو دیدگاه عمده در خصوص حقیقت چنین تجاربی مطرح شده است: نظریه ذاتگرایی که بر انسجام این تجارب و مشترک بودن آن بین افراد و اقوام تأکید داشته و دیگری دیدگاه ساختگرایی که ایدهها و تفکرات مکاشفهگر را در تکوین و شکل دهی تجارب پر رنگ دانسته است و لذا بین افراد و فرهنگها تفاوتی ماهوی در این تجارب وجود دارد. نظام فکری اشراقی، که با مطارحات حکیم سهروردی تنسیق شد، در این زمینه، دیدگاه خاص و ارزندهای دارد. در چنین تفکری اتحاد با نور زمینه ساز مکاشفه عرفانی است و دیدگاه خاص نفسشناسانه این نظام در تحقق این تجارب دخیل است که با اشراق و مشاهده همراه بوده، با اتحاد و فنا پایان میپذیرد. گرچه در این تفکر ویژگیهای ذوقی و اشراقی نقش اساسی دارد، ولی مجموعه ویژگیهای تجارب مینوی از نگاه سهروردی، بیانگر نوعی ذاتگرایی در مکاشفات عرفانی است، نه اینکه وحدت شخصی تجارب بر اساس نوع تفکر حاکم بر افراد، هر تجربهای را از دیگر تجارب جدا کند؛ بلکه همه آنها دارای مشترکات و زمینههای واحدند. پژوهش حاضر ضمن اشاره به دیدگاههای مطرح در این خصوص به توضیح چیستی و چگونگی تجارب مینوی از نگاه سهروردی پرداخته و به مجهولاتی در این زمینه پاسخ داده است.
