فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌باستان‌­گرایی از جریانات فکری بود که در اواخر دوره قاجار توسط برخی متفکرین آزادی­ خواه، نویسندگان، ادبا و رجال درباری مطرح گردید. این پدیده به ستایش و احیای جهان­بینی دوران پیش از اسلام و تکریم قدرت سلسله‌­های پادشاهی ایرانی پرداخت و عرصه­‌های مختلف فرهنگی، سیاسی، ادبی و هنری جامعه را تحت تاثیر خود قرار داد. شاهنامه چاپ­ سنگی امیر بهادری یکی از صدها آثاری بود که سعی در تجلی این اندیشه از طریق هنر داشت، این اثر مهم در دوره مظفرالدین­شاه قاجار به دستور امیر بهادر، وزیر و رییس گارد سلطنتی، تهیه و در دوره محمدعلی شاه به چاپ رسید. هدف از این پژوهش تحلیل بصری باستان­‌گرایی در نگاره­‌های نسخه مذکور است. سوالات پژوهش نیز عبارتند از؛ 1- باستان‌گرایی در نگاره­‌های شاهنامه امیر بهادری با چه نشانه­ها و علایمی متجلی شده است؟ و 2- منابع الهام ­بخش نگارگران این شاهنامه چه بوده است؟ به منظور یافتن پاسخ، به روشی توصیفی- تحلیلی به تفسیر و تطبیق داده­ها که حاصل واکاوی 50 نگاره از شاهنامه امیر بهادری بود، پرداخته شد. جمع­‌آوری اطلاعات نیز به صورت فیش­‌برداری از منابع کتابخانه‌­ای، مشاهده و گزینش تصاویر بوده است. نتایج حاکی از آن بود که؛ باستان‌گرایی در نگاره‌­های شاهنامه مذکور که حاصل میل امیربهادر به خشنود نمودن شاهِ ناامید از بقای سلطنت بود؛ هم به صورت روح حاکم بر فضاسازی نگاره­‌ها و هم به صورت بازآفرینی مؤلفه­‌ها و عناصر هنرهای ایران باستان تجلی یافته است. برخی از این مؤلفه‌ها عبارتند از؛ نقشمایه­‌های ملی و میهنی، آرایش صحنه و حالات پیکره­‌ها بر اساس نقش برجسته­‌های هخامنشی و ساسانی، تاکید بر تاج‌­های پادشاهان هخامنشی و ... منابع الهام­ بخش و یا به عبارتی الگوی نگارگران این نسخه نیز آثار معماری و اشیاء برجای مانده از ادوار تاریخی ایران باستان و برخی کتب مصور تهیه شده در دوران قاجار از جمله آثار العجم و نامه خسروان بوده است.