برآورد تغییرات زمانی- مکانی دمای رویۀ زمین در اثر تغییرات پوشش زمین با استفاده از سنجشازدور (مطالعۀ موردی: دشت داراب)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشدآبوهواشناسی،گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات،دانشگاه زنجان،زنجان،ایران
2 دانشیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22111/j10.22111.2021.6542چکیده
دمای رویه زمین ازجمله بخشهای مهم سیستم آب و هوایی محسوب میشود که تغییر در کاربری اراضی و پوشش زمین موجب تغییر و تشدید آن میشود. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر تغییرات پوشش زمین بر تغییرات مکانی – زمانی دمای رویه زمین طی یک دوره 30 ساله با استفاده از سنجش از دور و تصاویر ماهوارهای لندست در دشت داراب انجام شد. پس از انجام پیش پردازش-های مورد نیاز بر بروی تصاویر، نقشههای کلاسبندی انواع پوشش زمین محدوده مورد مطالعه تهیه شد و به بررسی تغییرات روی داده هر کلاس اقدام شد. مطابق با بررسیهای صورت گرفته کلاس مراتع با 14/72 درصد بیشترین میزان تغییرات و تبدیلات را داشته است. در مرحله بعد نقشههای دمای رویه زمین با استفاده از شاخص بهنجار شده در 5 کلاس مختلف استخراج شد. از میان طبقات دمایی، طبقه دمایی معتدل در طی دوره مورد مطالعه بیشترین مساحت را داشته که تقریباً در اکثر نواحی توزیع شده است. یافتههای تحقیق حاکی از این است که مناطق متشکل از پوشش گیاهی با میانگین دمای 82/29 درجه سلسیوس دمای پائینتری نسبت به سایر نواحی بدون پوشش گیاهی داشتهاند. به لحاظ کاربری های موجود در محدوده مورد مطالعه بیشترین مقدار دمای رویه زمین در طی دوره 30 ساله با میانگین 30/40 درجه سلسیوس به کلاس زمینهای بایر اختصاص دارد. یکی دیگر از یافتههای قابل توجه تحقیق این است که میانگین دمای مراتع (32/03) و مناطق مسکونی (33/37) محدوده مورد مطالعه در طی دوره مورد بررسی به هم نزدیک میباشد، این امر بدین دلیل است که از یک سو محدوده مورد مطالعه به لحاظ صنعتی و کارگاهی رشد چندانی نداشته است و از سوی دیگر زمینهای زراعی، باغات و مناطق مسکونی در تداخل باهم و یا به فاصله اندکی از هم استقرار یافتهاند و در نتیجه دمای مناطق مسکونی را کاهش دادهاند.