توان‌بخشی از راه دور در پاسخ به بحران همه‌گیری کووید-19: مروری نظام‌مند از شواهد موجود

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده‌ی علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده‌ی علوم پیراپزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت، گروه فناوری اطلاعات سلامت و دانشجوی کمیته‌ی تحقیقات پزشکی، دانشکده‌ی علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده‌ی علوم پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

5 دانشیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده‌ی علوم پیراپزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i678.0498
چکیده

مقاله مروری مقدمه: هدف از این مرور نظام‌مند، ارزیابی و شناسایی جدیدترین شواهد در مورد امکان‌سنجی و دسترسی به خدمات توان‌بخشی از راه دور در پیشگیری، تشخیص، درمان و کنترل بیماران مبتلا به کووید-19 بود. روش‌ها: مطالعات از پایگاه‌ داده‌های علمی معتبر Embase، Web of Science، Scopus، PubMed در 25 نوامبر 2021 بازیابی شدند. همچنین یک جستجو در ادبیات خاکستری با استفاده از موتور جستجوی Google انجام شد تا جدیدترین شواهد ممکن را شناسایی کنیم. مطالعات و پروتکل‌های کارآزمایی‌ کنترل‌ شده‌ی تصادفی که از رویکرد توان‌بخشی از راه دور به ‌عنوان مداخله‌ای در بهبود وضعیت بیماران مبتلا به کووید-19 استفاده کردند به ‌عنوان معیار ورود در نظر گرفته شدند. به‌ منظور ارزیابی کیفیت مطالعات ورودی، از چک‌لیست ارزیابی کیفیت مؤسسه‌ی Joanna Briggs مخصوص مطالعات کارآزمایی‌ کنترل‌ شده تصادفی استفاده شد. برای استخراج داده‌ها از چک‌لیستی یکسان استفاده گردید. یافته‌ها: در مجموع 7 مقاله دارای معیارهای ورود، وارد مطالعه شدند. سوگیری قابل ‌توجهی در مطالعات وجود نداشت و تمامی مطالعات کیفیت ورود به مطالعه ما را داشتند. در سه مطالعه (3/7، 43 درصد)، توان‌بخشی از راه دور برای حمایت از بیماران مبتلا به کووید-19 استفاده شد که هر سه مطالعه بهبود معنی‌داری در استقامت، وضعیت عملکردی و فیزیکی بیماران به کمک توان‌بخشی از راه دور را گزارش کردند. با این‌حال در یک مطالعه، بهبود معنی‌داری در پارامترهای عملکرد ریوی بیماران یافت نشد؛ و در مقابل مطالعه‌ای دیگر بهبود قابل ‌توجهی در تنگی نفس و ظرفیت هوازی بیماران در گروه مداخله نسبت به کنترل را ارائه کردند. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از مرور نظام‌مند نشان داد که تعداد کمی از مطالعات در مقیاس کوچک در مورد توان‌بخشی از راه دور برای بیماران مبتلا به کووید-19 انجام‌ شده است. با این ‌حال به نظر می‌رسد توان‌بخشی از راه دور، پتانسیل زیادی در بهبود وضعیت عملکردی، تنفسی، فیزیکی و در نهایت بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به کووید-19 دارد.