تحلیل امنیت اکولوژیکی تغییرات کاربری اراضی حوزۀ لواسانات با استفاده از سنجههای سیمای سرزمین
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، ایران
2 استادیار برنامهریزی محیطزیست، دانشکدۀ محیطزیست، دانشگاه تهران،ایران
3 استادیار برنامهریزی محیطزیست، دانشکدۀ محیطزیست، دانشگاه تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری برنامهریزی محیطزیست، پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین(ع)، دانشکدۀ محیطزیست، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22111/j10.22111.2021.6320چکیده
شهرنشینی مداوم در دهههای گذشته، باعث تمرکز بسیار زیاد جمعیت انسانی در این مناطق شده است. در ایران به علت افزایش جمعیت و توسعه سریع و بی نظم شهری، تغییر در کاربری و پوشش اراضی با سرعت در حال وقوع است و پایداری شهرها روز به روز در حال کاهش میباشد. بنابراین درک اثرات رشد شهری بر اکوسیستم و تعیین رابطه پویایی شهری و امنیت اکولوژیکی برای برنامهریزی موثر شهری و حفاظت از محیطزیست حیاتی است، تا از توسعه پایدار حمایت و پشتیبانی کند.هدف از این تحقیق، پایش و پیشبینی تغییرات کاربری اراضی در دوره 4 ساله(2000-2040) با مدل زنجیرهای مارکوف(CA-Markov) در حوزه لواسانات استان تهران و ارزیابی امنیت اکولوژیک این حوزه در دورههای زمانی مطرح شده است. به منظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، از تصاویر ماهوارهای لندست استفاده شد. با توجه به کاربریهای موجود در منطقه، پنج کاربری سطوح ساخته شده، اراضی بایر، اراضی مرتع، سطوح آبی و اراضی باغی و کشاورزی مد نظر قرار گرفت. جهت کمی کردن الگوهای سیمای سرزمین در سطح کلاس متریکهایNP، LSI، IJI، CA، PLAND و LPI. و متریکهایNP، LSI، IJI، ED، PD وSPILT در سطح سیمای سرزمین محاسبه شد. نتایج پیشبینی پوشش زمین در سال 2040 نشان میدهددر سطح هر طبقه با ادامه روند کنونی تعداد لکهها به جز طبقه بایر در سایر طبقات کاهش پیدا خواهد کرد. این پدیده در اراضی ساخته شده به دلیل به هم پیوستن لکههای خرد در سالهای قبلی و در سایر طبقات به دلیل از بینرفتن لکههای کوچک خواهد بود که در بیشتر موارد به اراضی ساخته شده تبدیل خواهند گشت و در سطح سیمای سرزمین این تغییرات باعث کاهش تعداد لکهها، سادهتر و منظمتر شدن شکل و افزایش پیوستگی در سطح سیمای سرزمین خواهد گردید.