فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پوسترهای دوره هشت ساله جنگ ایران و عراق که از آن‌ها به نام‌های پوسترهای دفاع مقدس یاد می‌شود از سوی طراحان آن‌ها با محورهای موضوعی مختلفی انتشار یافته‌اند،که یکی از این محورهای موضوعی، «مقاومت»  است. این آثار تاکنون از نظرگاه‌های مختلفی بررسی و تحلیل شده‌اند. با توجه به محتوی ایدئولوژیک این آثار، در این پژوهش پوسترهای با موضوع مقاومت این مجموعه‌ با اضلاع چهارگانه گفتمان مربع ایدئولوژیک وند‌ایک مقایسه می‌شود. هدف این پژوهش شناخت فرهنگ بصری ایرانی در برهه زمانی جنگ تحمیلی با توجه به فضای آن دوره و مقایسه آن با آراء متفکران  است و در نهایت به این سؤال‌ها که وجه مشترک غالب پوسترهای با موضوع مقاومت دفاع مقدس با اضلاع چهارگانه مربع ایدئولوژیک وندایک چیست و آثار مورد مطالعه غالباً با کدام ضلع از مدل چهارگانه وندایک هم‌داستان بوده‌اند و این اشتراک چگونه و بر اساس کدام دلالت معنایی به تصویر کشیده شده، پاسخ داده‌ ‌می‌شود. این پژوهش رویکردی کیفی دارد گردآوری داده‌های آن از منابع کتابخانه‌ای، پایگاه‌های اطلاعاتی و با اتکاء به خوانش بصری آثار هنری مقطع مورد مطالعه است و روش ارائه نتیجه این پژوهش توصیف، تحلیل و تفسیر نشانه‌شناسانه است. چنان‌که مربع ون‌دایک را که به گمان خروجی‌کلی چهار‌گانه آن به تصویر کشیدن بی‌رحمانه رقیب است؛ یک ویژگی منفی برای رسانه‌های ایدئولوژیک در نظر آوریم، براساس یافته‌‌های این پژوهش، این عنصر منفی در آثار بررسی شده، کمرنگ است و در این آثار تا حدود زیادی چنین تصویری از  دشمنی که از هیچ جنایتی علیه جبهه خودی دریغ نکرده، ارائه نشده است. عدم تحقیر برجسته نیروی انسانی دشمن یا نمایش حداقلی آن در پس زمینه و سقوط فروریزی نمادها یا در هم شکستگی عناصر غیر انسانی آن چون ستاره‌ها و نشانه‌ها  و اشاره حداقلی به عناصر انسانی رقیب گواه این مدعاست. براساس اضلاع مربع وند‌ایک، تأکید غالب این آثار بر ضلع تقویت عناصر مثبت خودی با دلالتی معمولاً صریح بوده و سپس به حاشیه راندن عناصر منفی خودی بوده و می‌توان چنین نیز، نتیجه گرفت که در گرما گرم جنگ ارزش‌های اخلاقی ایدئولوژیک مبتنی بر مبانی دینی در فرآیند طراحی، پیش روی، طراحان گرافیک این مجموعه آثار بوده است.