فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعۀ سکونت‌گاه‌های انسانی و میزان بهره‌وری از منابع طبیعی، بخشی از پژوهش‌های انجام شده در عرصه چشم‌انداز جغرافیایی است کهدر حیطۀ جغرافیای تاریخی می باشد . اما در این بررسی‌ها نوع نگاه انسان به چشم‌انداز و چگونگی بازتاب آن در آثار انسان‌ساخت کمتر مورد توجه قرار گرفته‌است. سفال‌ها از قدیمی‌ترین آثار باقی‌مانده از تمدن‌های باستانی می‌باشند که با نقوش متنوعی تزیین شده‌اند. عناصر محیطی و جغرافیایی از رایج‌ترین نقوش موجود بر روی این آثار می‌باشند. شهرسوخته یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های انسانی موجود در فلات ایران می-باشد که ظروف سفالی متعددی از آن به دست آمده‌است. آنچه در این گفتار مورد بحث است، نشان دادن چگونگی بازتاب چشم‌انداز و عناصر اقلیمی و جغرافیایی بر روی ظروف سفالین شهرسوخته می‌باشد. لذا در این پژوهش که به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجام شده، تلاش گردیده تا بدین پرسش‌ پاسخ داده شود که: عمده‌ترین تصاویر جغرافیایی و اقلیمی رایج بر روی سفال‌های شهرسوخته شامل چه مواردی بوده، روی چه پدیده‌هایی تأکید بیش‌تری انجام گردیده‌است؟ جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش، با استفاده از منابع میدانی و کتابخانه‌ای انجام گردیده، نمونه‌های مورد بررسی به شیوۀ انتخابی از مجموعۀ آثار موجود در موزۀ جنوب شرق ایران و آثار مکتوب منتشر شده در این خصوص برگزیده شده‌اند. نتایج این تحقیق حکایت از آن دارد که: اگرچه در برخی از این آثار هنرمندان ادراک خود از محیط جغرافیایی را به صورت نقشه‌ای مسطح با شاخصه‌های برجستۀ محیطی ترسیم کرده‌اند، اما در بیش‌تر موارد، به نمادپردازی از چشم‌اندازهای محیطی پرداخته‌اند. به طوری که می-توان گفت: ترسیم چشم‌انداز در اینگونه آثار را بر اساس اهمیت نمادین آن‌ها انجام گرفته‌است.همچنین بررسی کمّی نقوش روی سفالینه‌های شهرسوخته نشان می‌دهد که تصویرگری از آب و عناصر مرتبط با آن بیش‌ترین و آثار انسان‌ساخت کمترین تعداد را به خود اختصاص داده‌اند.