اثر دور آبیاری و کشت مخلوط ذرت (Zea mays L.) و سورگوم (Sorghum bicolor L.) علوفهای بر خصوصیات کمی و کیفی علوفه
نویسندگان
1 دانشگاه زنجان
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
doi
10.22067/agry.2024.86693.1190چکیده
به منظور ارزیابی سودمندی کشت مخلوط ذرت و سورگوم علوفهای تحت رژیمهای مختلف آبیاری، آزمایشی بهصورت کرتهای نواری در منطقه ریگان استان کرمان اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دور آبیاری با سه سطح (100، 175 و 250 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) بهعنوان کرت عمودی و نسبتهای مختلف کشت مخلوط جایگزینی ذرت ( Zea mays L. ) و سورگوم ( Sorghum bicolor L. ) با پنج سطح (کشت خالص ذرت علوفهای (M)، کشت مخلوط 75 درصد ذرت علوفهای + 25 درصد سورگوم علوفهای (3M:1S)، کشت 50 درصد ذرت علوفهای + 50 درصد سورگوم علوفهای (2M:2S)، کشت 25 درصد ذرت علوفهای + 75 درصد سورگوم علوفهای (1M:3S) و کشت خالص سورگوم علوفهای (S)) بهعنوان کرت افقی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که با افزایش دور آبیاری از عملکرد علوفه کل، خاکستر کل و عملکرد پروتئین و فیبر خام کاسته شد. افزایش سهم سورگوم در مخلوط با کاهش میزان سهم برگ در زیستتوده گیاه سورگوم، کربوهیدراتهای محلول در آب و قابلیت هضم علوفه همراه شد. بیشترین و کمترین عملکرد علوفه خشک با 35/14 و 64/11 تن در هکتار بهترتیب مربوط به دور آبیاری بعد از 100 و 250 میلیمتر تبخیر بود. ارزیابی سودمندی کشت مخلوط براساس شاخص نسبت برابری زمین و افت واقعی عملکرد نشان داد که تیمار 75 درصد ذرت + 25 درصد سورگوم در شرایط تنش و نسبت کشت مخلوط 25 درصد ذرت + 75 درصد سورگوم در شرایط نرمال آبیاری در مقایسه با سایر نسبتهای کشت مخلوط از برتری بالاتری نسبت به کشت خالص گونهها برخوردار بود. نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از کشت مخلوط گونهها بهویژه در شرایط محدودیت آبیاری میتواند راهکار مناسبی در جهت بهبود تولید علوفه در مقایسه با کشت خالص گونهها باشد.