فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادبیات و هنر هر ملتی از پایه‌های بنیادین فرهنگ آن ملت محسوب می‌شود. ادبیات حماسی، غنائی، تعلیمی، مذهبی و عرفانی ازجمله مضامین پرکاربرد در هنر هستند و سرمنشأ آفرینش آثار ماندگار و غنای نگارگری ایران به شمار می‌روند. یکی از منابع ادبی مشهور که در دوره‌های مختلف موردتوجه هنرمندان بوده و توسط نگارگران مصور شده،‌ خمسه نظامی است. یکی از نسخه‌های ارزشمند از خمسه نظامی مربوط به سال 909 هجری قمری مصادف با سال 1504 میلادی موجود در کتابخانه بادلیان دانشگاه آکسفورد است که در این پژوهش تلاش شده است ساختار طرح و ویژگی‌های شکلی و بصری نگاره‌های خمسه نظامی موجود در کتابخانه بادلیان بررسی و تحلیل شود. همچنین هدف دیگر، مطالعهٔ نسبت میان این نگاره‌ها با ویژگی‌های سبک‌شناختی مکتب شیراز است. پرسش­های پژوهش عبارت‌اند از: 1. ویژگی‌های بصری و ساختار طرح و ترکیب­بندی در نگاره‌های نسخه خمسه نظامی چیست؟ 2. نسبت میان این نگاره‌ها با ویژگی‌های سبک‌شناختی مکتب ترکمان شیوه شیراز چگونه است؟ پژوهش حاضر ازنظر هدف، بنیادی -نظری و از منظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. شیوه‌ی گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است و شش نگاره از این نسخه به روش غیر احتمالی انتخاب و به روش کیفی مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. یافته‌های پژوهش گویای آن است که ساختار و ویژگی‌های بصری این نگاره‌ها شامل، سادگی و هماهنگی در ساختار ترکیب‌بندی‌، بی‌آلایشی آمیخته با دقت در رسم عناصر بصری، اهمیت به پیکره‌های انسانی و تبدیل آن به مهم‌ترین بخش از فضای تصویر، ترسیم ساده مناظر طبیعی در خدمت ساختار تصویر و رسم قالب‌بندی شده گیاهان و تبدیل آن به فضاهای پرکننده، است. همچنین ویژگی‌های موجود با خصلت سبک‌شناختی سنت نقاشی مکتب نگارگری ترکمان شیوه شیراز در تناسب بوده و کیفیت زیبایی شناسانه خاص نگاره‌ها، توسط شکل­ها و ترکیب آن‌ها در کنار یکدیگر قابل‌درک است.