اثر انواع خاک‌ورزی بر خصوصیات مورفو- فیزیولوژیکی و کیفیت علوفه گیاه ماشک گل سفید (Vicia pannonica) در شرایط دیم

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 دانشگاه علوم پزشکی تهران

4

5

doi
10.22067/agry.2022.76580.1109
چکیده

به‌منظور تأثیر انواع خاک­ورزی بر خصوصیات مورفو- فیزیولوژیکی مرتبط با عملکرد کمّی، کیفی و ارزش علوفه­ای گیاه ماشک ( Vicia pannonica ) در تناوب زراعی با گندم آزمایش حاضر در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار و در سال‌های 1398- 1396 اجرا شد. تیمارها شامل کاشت گیاه ماشک به‌صورت کم‌خاک­ورزی، کشت مستقیم و خاک­ورزی مرسوم اعمال شد. در تیمار کشت مرسوم شاخص سطح برگ، عملکرد کوانتومی، رطوبت نسبی برگ، نیتروژن و فسفر برگ به‌ترتیب نسبت به کم‌خاک­ورزی و کاشت مستقیم کاهش داشتند. کاشت مرسوم باعث کاهش کلروفیل در برگ‌ها به‌میزان 1/20 و 6/35 درصد به‌ترتیب نسبت به کم‌خاک­ورزی و کشت مستقیم شد. بیشترین میزان تغییرات دمای تاج‌پوشش با محیط در تیمار بدون خاک­ورزی بود و همبستگی معنی­داری ( ** 98/0R=) با رطوبت نسبی برگ داشت. کمترین مقدار آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت شامل کاتالاز، پراکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز در برگ گیاهان کشت شده به‌روش کشت مستقیم و بیشترین میزان در کشت مرسوم مشاهده شدند. میزان کلونیزاسیون و اسپوریزاسیون قارچ‌های مایکوریزا و همچنین تعداد گره‌های ریزوبیومی در کشت مستقیم افزایش معنی‌داری را به‌ترتیب نسبت به تیمار کم‌خاک­ورزی و کشت مرسوم داشتند. کشت مستقیم باعث افزایش درصد هضم‌پذیری علوفه شد که همبستگی معنی‌داری ( ** 96/0R=) با کاهش دمای تاج‌پوشش داشت. نتایج در این آزمایش نشان دادند که صفات مورفو- فیزیولوژیکی اندازه‌گیری شده و کیفیت علوفه در گیاه ماشک تحت تأثیر انواع خاک­ورزی قرار گرفتند، به­طوری‌که بهبود وضعیت در تمامی صفات در کشت مستقیم و کم‌خاک­ورزی نسبت به کشت مرسوم حاصل شد.