آسیب‌شناسی اقتصاد هنرهای تجسمی و ارائه راهکارهای بهبود آن: مطالعه موردی استان گلستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی‌آباد کتول، علی‌آباد کتول،

2 استادیار گروه هنر، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی‌آباد کتول، علی‌آباد کتول

doi
10.22070/negareh.2022.16005.3004
چکیده

 هنر جایگاه اقتصادی ویژه‌ای دارد؛ ازاین‌رو، اقتصاد هنر یکی از محرک‌های اصلی فعالیت‌های هنری است. هدف پژوهش حاضر این بود که ضمن برقراری ارتباط فعال و کارکردی بین هنر و اقتصاد؛ وضعیت اقتصاد هنرمندان تجسمی استان گلستان را موردمطالعه قرار داده و پس از آسیب‌شناسی، راهکارهایی برای ارتقاء آن جستجو و پیشنهاد نماید. در این راستا، دو سؤال مطرح می‌شود: 1. آسیب‌های دامن‌گیر اقتصاد هنر در استان گلستان از ناحیه هنرمندان، دولت و نهادهای سیاست‌گذار، جامعه، فعالان اقتصادی هنر و رسانه‌های جمعی چیست؟ 2. راهکارهای بهبود آسیب‌های اقتصاد هنر در استان گلستان از ناحیه هنرمندان، دولت و نهادهای سیاست‌گذار، جامعه، فعالان اقتصادی هنر، رسانه‌های جمعی کدامند؟ این پژوهش، از نوع توصیفی ـ تحلیلی بود. در بخش کیفی از تکنیک دلفی برای شناسایی آسیب‌ها و راهکارهای بهبود آن‌ها؛ و در بخش کمی، بنا به نظر خبرگان و با استفاده از تکنیک AHP به اولویت‌بندی آسیب‌ها پرداخته شد. نمونه آماری به روش انتخابی و هدفمند صورت گرفت؛ محدوده مکانی استان گلستان و زمان پژوهش سال 1398 تا 1399 بود. یافته­ها نشان داد در بین آسیب‌های اقتصاد هنر، عوامل دولت، هنرمندان، رسانه، جامعه و فعالان اقتصادی در رتبه اول تا پنجم اهمیت قرار دارند. موارد فرعی هرکدام از عوامل نشان می­دهد که برای هنرمندان عامل نزول سطح کیفی هنر با تجاری‌سازی، برای دولت عامل ناکافی بودن سیاست‌های حمایتی و تشویقی دولت، برای فعالان اقتصادی عامل عدم وجود اصناف هنری و وابستگی مالی به دولت، برای رسانه عامل عدم گسترش فرهنگ و هنر، برای جامعه عامل جای نگرفتن هنر در سبد جامعه هزینه­ای و برای فعالان اقتصادی عامل عدم وجود اصناف هنری و وابستگی مالی به دولت در رتبه اول قرار دارند. نتایج مطالعه نشان داد  تشویق هنرمندان به خلق آثار مرتبط و متناسب با نیاز و ابعاد فرهنگی و اقلیمی جامعه، ارتقاء سواد هنرمندان درزمینه مؤلفه‌های اقتصاد هنر؛ ایجاد بازارچه‌ها و گذرهای فرهنگ و هنر و برگزاری حراج‌های استانی در سطح ملی و بین‌المللی؛ و اجرایی نمودن طرح خرید و سفارش آثار و کالاهای فرهنگی و هنری در دستگاه‌های دولتی، ازجمله راهکارهای مهم جهت بهبود شرایط اقتصاد هنر در استان گلستان هستند.