تحلیل فضایی نابرابریهای اجتماعی- اقتصادی براساس شاخصهای رفاه چند بُعدی مطالعۀ موردی: محلات شهری زاهدان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار جغرافیا، دکتری تخصصی جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استادیار جغرافیا، دکتری تخصصی جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22111/j10.22111.2021.6197چکیده
امروزه شهرها محمل توسعه اقتصادی جوامع هستند و از آنجایی که شهرها موجودیت انسانی دارند، برای تأمین زیربنای مناسب در جهت پیشرفت و رشد اقتصادی، رفاه شهرها به عنوان یکی از چالش های توسعه و مبارزه با فقر است. با تکیه بر تقویت شاخص های رفاه چندبعدی می توان مسائلی مانند نابرابری های اقتصادی و اجتماعی را در شهر به حداقل رساند. هدف از این پژوهش تحلیل فضایی نابرابری های اقتصادی- اجتماعی محلات شهر زاهدان براساس شاخص های رفاه چندبعدی می باشد. با توجه به هدف پژوهش، نوع پژوهش کاربردی با روش توصیفی- تحلیلی است. در این پژوهش شاخص های رفاه چندبعدی در دو بعد رفاه مادی و رفاه غیرمادی در قالب 55 شاخص صورت گرفته است. به منظور تحلیل فضایی شاخص های رفاه چندبعدی پس از نرمالسازی، اختلاف رفاه در سطح محلات شهری محاسبه و نتایج در قالب نقشه های ضریب اختلاف تهیه گردید. در نهایت، ارتباط بین سطح رفاه و ضریب اختلاف با استفاده از آزمون آماری پیرسون در محیط نرم افزار SPSS مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد محلاتی که از وضعیت رفاه بهتری برخوردار می باشند، در منطقه یک و پنج شهر که در جنوبغربی زاهدان می باشد، قرار دارند و محلات حاشیه ای شمال و جنوب زاهدان در وضعیت نامطلوب تری نسبت به سایر محلات شهری قرار دارند. نتایج آزمون همبستگی بین سطح رفاه چندبعدی و ضریب اختلاف رفاه نیز نشان میدهد که در سطح آلفای 0.1 تنها بین رفاه غیرمادی و مولفههای مسکن، دسترسی به خدمات، زیرساختها و تسهیلات و دانش با ضریب اختلافشان رابطه معناداری وجود دارد. این درحالی است که در سطح آلفای 2 بین رفاه مادی و غیرمادی و مولفههای مسکن، دسترسی به خدمات، سلامت و دانش با ضریب اختلافشان رابطه معناداری وجود دارد.