الگوهای غذایی در بیماران مبتلا به سنگ کیسه‌ی صفرا– یک مطالعه‌ی مورد شاهدی

نویسندگان

1 استاد، گروه تغذیه، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه تغذیه، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، گروه جراحی عمومی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i674.0383
چکیده

مقاله پژوهشی مقدمه: سنگ کیسه‌ی صفرا، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های دستگاه گوارش است و مطالعات اخیر شواهدی را در زمینه‌ی نقش تغذیه در سبب‌شناسی این بیماری بیان کرده‌اند. هدف از این مطالعه، تعیین الگوهای غذایی در بیماران مبتلا به سنگ کیسه‌ی صفرا بستری شده در بیمارستان امام رضا (ع) مشهد (شمال شرق ایران) بود. روش‌ها: این مطالعه‌ی موردی- شاهدی، در شهر مشهد در سال 1395 انجام شد. اطلاعات عمومی 94 بیمار مبتلا به سنگ کیسه‌ی صفرا و 151 فرد سالم که از لحاظ سن، جنس و وضعیت اقتصادی و اجتماعی با گروه مورد همسان بودند از طریق مصاحبه و تکمیل پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. برای تعیین الگوهای غذایی از پرسش‌نامه‌ی 160 آیتمی و (Food frequency questionnaire)  FFQاستفاده شد. آزمون‌های آماری و آنالیز پرسش‌نامه توسط نرم‌افزار Nut 4 انجام گردید (0/05 = α). یافته‌ها: دو الگوی غذایی سالم و ناسالم در بین دو گروه یافت شد. وزن، دور کمر و شاخص توده‌ی بدنی، رابطه‌ی مستقیمی با سنگ کیسه‌ی صفرا دارد و وزن 1/06، دور کمر 1/08 و نمایه توده‌ی بدن تا 1/37 برابر شانس ابتلا به بیماری را افزایش می‌دهد. پس از تعدیل انرژی مشخص شد که مصرف حبوبات و کافئین تا 1/01 برابر، اسید چرب ترانس 3/02 برابر، اسید چرب اشباع تا 1/04 برابر و سیگار کشیدن تا 7/24 برابر شانس ابتلا را افزایش می‌دهد. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که الگوی غذایی ناسالم، مصرف چربی‌های اشباع و ترانس، حبوبات و کافئین، سیگار کشیدن و نمایه توده‌ی بدنی بالا خطر ابتلا به بیماری را افزایش می‌دهد و الگوی غذایی سالم، منابع حاوی ویتامین C، میوه‌جات و سبزیجات باعث حفظ سلامتی افراد می‌شود.