پپتیدهای زیستالهام، نسل جدیدی از حاملهای انتقال ژن
نویسندگان
1 دانشیار، گروه نانوبیوتکنولوژی، دانشکدهی علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دستیار پژوهشی، گروه نانوبیوتکنولوژی، دانشکدهی علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.48305/jims.v40.i674.0398چکیده
مقاله مروریژندرمانی، نگرش نوینی است که با رویکرد تصحیح مواد ژنتیکی ناقص یا بیان درون یاختهای پروتئینهای درمانی صورت میپذیرد و این مهم در گروی بهکارگیری سیستمهای انتقال ژن کارآ با بازدهی بالاست. با وجود پیشرفتهای نسبی که در انتقال ژن به کمک حاملهای ویروسی به دست آمده است اما همچنان این روشها با سدها و محدودیتهایی ازجمله ایمنیزایی، سمیت و ظرفیت پایین حمل مادهی ژنتیکی مواجهاند که نیازمند تحقیقات بیشتر به منظور مرتفع نمودن آنهاست. روش جایگزینی که بدین منظور مورد استفاده قرار میگیرد، بهرهمندی از سامانهها و حاملهای غیرویروسی است. لیپیدها، پلیمرها، پروتئین و پپتیدهای کاتیونی ازجمله پرکاربردترین ناقلهای غیرویروسی هستند که با وجود کارآیی کمتر در فرایند انتقال مواد ژنی، به دلیل سمیت پایینتر، بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند. نانوحاملهای جدید میبایست دارای توانایی انتقال مادهی اسیدنوکلئیکی و محافظت از آن در برابر آندونوکلئازها، غلبه بر سدهای بیولوژیکی و رهایش ژن بوده و علاوه بر آن فاقد سمیت و قدرت تحریک سیستم ایمنی باشند. از جملهی حاملهای نسل جدید نانوپپتیدهای کایمریک با توانایی فشردهسازی مولکول اسید نوکلئیک، بهبود فرار آندوزومی آن به داخل سیتوپلاسم و کمک به ترابرد آن از سیتوزول به هسته است. در این مطالعه سعی گردیده است، مروری بر حاملهای پپتیدی حملکنندهی مواد ژنتیکی با تمرکز بر انواع کانژوگه شده با نانوذرات صورت پذیرد؛ چراکه بدین نحو استفاده از ویژگیهای تشخیصی و درمانی نانوذرات در کنار بهرهمندی از پتانسیلهای پپتیدهای حملکنندهی مواد ژنی امکانپذیر خواهد بود.