تاب‌‌آوری معیشتی خانوارهای روستایی با تأکید بر کشاورزی پایدار مورد: دهستان خطبه‌‌سرا، شهرستان تالش

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22111/j10.22111.2021.6171
چکیده

اﻣـﺮوزه اﻗﺘﺼﺎد روﺳﺘﺎﻫﺎ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮد ﺑـﺎ ﻣﺨـﺎﻃﺮات ﺑـﺴﻴﺎری روﺑـﺮو است. از اینرو، ارتقاء تاب‌آوری و ظرفیت‌سازی جامعه آسیب‌پذیر بعنوان یک اولویت مهم و اساسی برعهده بسیاری از سازمانهای توسعه گذارده شده است. هدف کلی از تحقیق حاضر تبیین رابطه بین کشاورزی پایدار و تاب آوری معیشتی خانوارهای روستایی دهستان خطبه سرا در شهرستان تالش است. پژوهش حاضر براساس هدف، از نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری، مناطق روستایی دهستان خطبه سرا (2244N=) است. حجم نمونه با احتساب معیارهای؛ تعداد جمعیت و موقعیت طبیعی روستا (کوهستانی، دشتی، دامنه‌ای) و با استفاده از فرمول کوکران 328 خانوار بدست آمد. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و پیمایشی است. همچنین به منظور تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده، از روش‌های آماری؛ توصیفی و استنباطی (رگرسیون چند متغیره، همبستگی پیرسون و آزمون t تک نمونه ای) بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان داد، بین کشاورزی پایدار و تاب‌آوری معیشتی خانوارهای روستایی مورد مطالعه ارتباط معناداری وجود دارد؛ بطوریکه، بیشترین تأثیر با 1/75 درصد مربوط به شاخص‌ همبستگی و شبکه‌های اجتماعی می‌باشد. پس از آن، شاخص‌های مشارکت اجتماعی (5/64 درصد)، شرایط محیطی (2/62 درصد)، الگوی کشت و اشتغال (3/59 درصد)، ماشین‌آلات کشاورزی (1/54 درصد) و حمایت و مشوق‌های نهادی (6/50 درصد) به ترتیب بیشترین اثرگذاری را در تاب‌آوری معیشتی خانوارهای روستایی موردمطالعه داشته‌اند. همچنین نتایج همبستگی پیرسون نیز حاکی از رابطه معنادار آماری بین کشاورزی پایدار و امنیت غذایی در منطقه مورد مطالعه می‌باشد.