بررسی اثر کاربرد سوپرجاذب رطوبتی و تلقیح با قارچ میکوریزا بر جذب عناصر غذایی، کارآیی مصرف آب و عملکرد گیاه سیبزمینی (Solanum tuberosum) در شرایط کمآبیاری
نویسندگان
1
2
3
doi
10.22067/agry.2021.71426.1057چکیده
بهمنظور بررسی اثر سوپرجاذب رطوبتی و تلقیح میکوریزایی بر میزان مصرف آب، جذب عناصر غذایی، عملکرد کمّی و کیفی سیبزمینی ( Solanum tuberosum ) آزمایشی بهصورت طرح استریپ- پلات فاکتوریل (طرح نواری) با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی طی سالهای 98-1397 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا درآمد. در این تحقیق، مقدار آب آبیاری در سه سطح ( 100 ، 75 و50 درصد نیاز آبی بر اساس تبخیر و تعرق) در کرتهای افقی و فاکتور استفاده از سوپر جاذب Trawat200A با دو سطح (0 و 80 کیلوگرم در هکتار) و میکوریزادر دو سطح (تلقیح و عدم تلقیح با میکوریزا گونه Glomus etunicatum ) در کرتهای عمودی قرار گرفتند. در طول فصل رشد، درصد کلونیزاسیون ریشه، غلظت عناصر غذایی در اندامهای مختلف اندازهگیری شد. در مرحله برداشت عملکرد هر کرت توزین، ماده خشک غده اندازهگیری و کارآیی مصرف آب تعیین گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثرات اصلی میزان آبیاری، استفاده از میکوریزا و سوپرجاذب در عملکرد غده و درصد ماده خشک آن، میزان جذب عناصر غذایی در ساقه، برگ و در غده معنیدار شد. در مقایسه اثر سالهای آزمایش صرفاَ در کارآیی مصرف آب تفاوت معنیدار (P≤0.05) مشاهده شد. مقایسه میانگینها نشان داد که با اعمال کمآبیاری (کاهش میزان آب آبیاری) عملکرد کل 96/8 تن در هکتار کاهش پیدا کرد، امّا این کاهش در شرایط تلقیح توأم با میکوریزا و با کاربرد پلیمر سوپر جاذب بهطور معنیداری (فقط 92/4 تن در هکتار) کمتر بود. در شرایط کمآبیاری متوسط و شدید استفاده از میکوریزا و سوپر جاذب عملکرد کل را در مقایسه با عدم استفاده از آنها بهترتیب حدود 5/9 و 15/10 درصد افزایش داد. همچنین میزان جذب عناصر غذایی (پرمصرف و کم مصرف) در غده و نیز در شاخ و برگ متناسب با کاهش میزان آب آبیاری کاهش پیدا کرد. میکوریزا و سوپرجاذب در افزایش قدرت جذب عناصر غذایی بهویژه در شرایط کمآبیاری مؤثرتر عمل کردند. در مجموع، تلقیح با میکوریزا و بهکارگیری سوپرجاذب در سیبزمینی اثرات مثبت و مؤثری در جذب مواد غذایی و همچنین عملکرد کل در شرایط کمآبیاری و بهویژه با اعمال کمآبیاری شدید داشت.