فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نگارگری ایرانی به مثابهٔ فرهنگنامه‌‌ای مصور، دامنهٔ وسیعی از تحقیق و تفحص در زمینه‌های مختلف برای پژوهشگران فراهم می‌آورد. اسب نگاره‌ها از جمله زمینه‌های موضوعی مهم نگارگری ایرانی هستند که در رنگ‌های معمول و متنوع و گاه با هویت‌های اسطوره‌ای مشخصی همچون شبدیز و رخش در نسخه‌های منظومی چون شاهنامه مصور گشته‌اند؛ اما تقریبا از نیمه قرن نهم هـ ق/پانزدهم م اسب‌هایی به رنگ آبی پا به میدان نگارگری نهادند و در حد فاصل قرن‌های دهم تا دوازدهم هجری نقش پررنگ تری در نگارگری یافتند. این دوران مقارن با رشد و اعتلای اندیشه‌های عرفانی در ادبیات فارسی است و به نظر می‌رسد عرفان بر نگرش نگارگران نیز بسیار موثر بوده باشد. این پژوهش  به هدف  شناخت  پیوندهای اسب نگاره‌های آبی فام در نقاشی و عرفان ایرانی – اسلامی و نیز بررسی و تحلیل مفاهیم رنگ آبی در اسب نگاره‌های آبی فام بر اساس اسطوره و تمثیل و در پاسخ به این سوالات که 1- چه پیوندی میان اسب‌های آبی فام در نقاشی و عرفان ایرانی –اسلامی وجود دارد؟و 2- زبان تمثیلی و اسطوره‌ای نهفته در اسب نگاره‌های آبی فام در نگارگری ایرانی حامل چه پیامی است؟ به شیوه  توصیفی – تحلیلی و تطبیقی به روش کتابخانه‌ای با استناد بر آراء عرفای اسلامی، تمثیلها و اسطوره‌های ایرانی انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد رشد و اعتلای اندیشه‌های عرفانی در قرن‌های نهم تا دوازدهم و نفوذ آن در عرصه‌های ادبی و هنری بویژه نگارگری موجب به کارگیری برخی عناصر با معنای مشخص عرفانی شده است. کاربرد نمادین اسب اسطوره‌ها به عنوان الگوی قهرمانی، شجاعت، وفاداری و بکارگیری فام‌های آبی به عنوان تمثیلی از مفاهیم پاکی، ایمان و معصومیت، بازتابی است از بیان راهواری و هدایت سواری لایق و پاک به سر منزل مقصود و جاودانگی.