مقدار صحت اندازه‌گیری شاخص هموگلوبین گلیکوزیله ((HbA1c در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی سطح شهر اصفهان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ایمونولوژی، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری میکروبیولوژِی، مرکز تحقیقات عفونت‌های بیمارستانی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد غدد درون ریز و متابولیسم، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دکتری اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 کارشناس ارشد بیوشیمی، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i673.0368
چکیده

مقاله پژوهشی مقدمه: با توجه به اینکه امروزه از شاخص HbA1c به عنوان یک معیار تشخیص ابتلا به دیابت و همچنین پایش طولانی‌مدت قند خون استفاده می‌شود، دقت و صحت اندازه‌گیری آن اهمیت زیادی دارد. هدف از این مطالعه، بررسی روش‌های اندازه‌گیری شاخص HbA1c رایج در آزمایشگاه‌های شهر اصفهان و مقایسه‌ی صحت نتایج آن‌ها با روش مرجع بود. روش‌ها: در این مطالعه‌ی مقطعی، از نمونه‌ی خون یک داوطلب، در سه لوله‌ی مجزا برای 37 آزمایشگاه ارسال شد. از میان آن‌ها، دو آزمایشگاه این شاخص را با روش HPLC انجام می‌دادند و به عنوان مرجع در نظر گرفته شدند. برای هر آزمایشگاه ضریب تغییرات با هدف نمایش و مقایسه‌ی میزان پراکندگی محاسبه شد. برای مقایسه‌ی نتایج روش‌های مختلف اندازه‌گیری HbA1c با روش مرجع از آزمون one-way ANOVA و آزمون تعقیبی Bonferroni استفاده شد. یافته‌ها: مقایسه‌ی نتایج گزارش شده توسط آزمایشگاه‌ها با نتایج روش مرجع نشان داد که 60 درصد آزمایشگاه‌ها مقدار HbA1c را خارج از بازه‌ی مجاز ارائه کردند و گزارش نامطلوب داشتند. میانگین و انحراف معیار و بازه‌ی شاخص ضریب تغییرات (Coefficient of variation) CV به ترتیب 0/02 و 0/04 (از 0/65 الی 25/18 درصد) بودند. مقایسه‌ی نتایج روش‌های مختلف با روش مرجع نشان داد که کاپیلاری الکتروفورز، ایمونوتوربیدومتری و آنزیماتیک از دقت مطلوبی برخوردار هستند. روش‌هایی که کم‌ترین دقت اندازه‌گیری را داشتند به ترتیب نفلومتری و کروماتوگرافی ستونی بودند. نتیجه‌گیری: با وجود استانداردسازی روش‌های اندازه‌گیری HbA1c، هنوز گزارش نتایج مختلف از یک نمونه‌ی خون وجود دارد. بر اساس یافته‌های این مطالعه، بعد از روش HPLC، روش کاپیلاری الکتروفورز، نتایج قابل قبول‌تری نسبت به سایر روش‌ها ارائه می‌کند.