تحلیل میزان مصرف آب و انرژی و اثرات محیط زیستی تولید محصولات کشاورزی در دشت میاندربند استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2
3
doi
10.22067/agry.2021.67227.0چکیده
این پژوهش، بهمنظور تحلیل میزان مصرف آب و انرژی و اثرات محیط زیستی تولید محصولات کشاورزی در دشت میاندربند استان کرمانشاه، با استفاده از رویکرد کمّی و برای محصولات گندم، جو آبی، ذرتدانهای، کلزا، گوجهفرنگی و سیبزمینی انجام گرفت. جامعه آماری، 1676 کشاورز بود که طبق جدول کرجسی و مورگان، 315 کشاورز با استفاده از نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. جهت جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه محققساخته و دادههای ثانویه سازمان هواشناسی ایران استفاده شد. طبق نتایج پژوهش، تولید محصولات غالب در منطقه،m 3 .ha -1 50827 آب مصرف میکنند؛ سیبزمینی (m 3 .ha -1 11440) و ذرتدانهای (m 3 .ha -1 10492) بیشترین میزان آب را مصرف میکنند. کل مصرف انرژیMJ.ha -1 50/975608 بود که بیشترین میزان مصرف انرژی ورودی مربوط به سیبزمینی (25 درصد)، ذرتدانهای (22 درصد) و گوجهفرنگی (15 درصد) میباشد. همچنین کودهای شیمیایی، سوختدیزل و آب برای آبیاری بیشترین میزان انرژی را در بخش کشاورزی مصرف کردند. انتشار 2 CO، O 2 N و 4 CH بهترتیب 79/3729، 05/152 و 293/0 کیلوگرم در هکتار و پتانسیل گرمایش جهانی، eq .ha -1 2 kg CO 52/50872 بود که گوجهفرنگی با انتشار 48/15592 و جو با انتشار 88/3279 کیلوگرم معادل 2 CO، بیشترین و کمترین سهم را دارا بودند. میتوان گفت کارایی پایین آبیاری، وجود تعداد زیاد چاههای غیرمجاز، اختصاص یارانههای کشاورزی و عدم محاسبه هزینه آب و انرژی موجب ناکارآمدی سیستم کشاورزی دشت میاندربند شده است؛ لذا افزایش کارایی آبیاری با استفاده از سامانه آبیاری نواری و همچنین افزایش قیمت آب و انرژی در بخش کشاورزی همراه با حفظ منافع کشاورزان میتواند در استفاده بهینه از آب و انرژی و کاهش مصرف آنها مؤثر باشد.