فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 برخی از پژوهشگران این گمان را مطرح کرده‌‌اند که گرمایش شتاب‌‌ناک شمالگان (گرمایش سریع‌تر مناطق قطبی نسبت‌به سایر مناطق) موجب تغییرات آب‌وهوایی در عرض‌‌های میانه شده‌است. این تغییرات شامل کاهش شیو دما میان شمالگان و عرض‌‌های میانه و تضعیف و تموج بادهای غربی می‌‌شود. برای بررسی این گمانه و تأثیر آن بر روی تغییرات دمایی در ایران،  در این پژوهش از روش تموج تجمیعی استفاده شده‌است. بدین‌منظور از داده‌‌های دمای کمینه و بیشینۀ 36 ایستگاه همدید سازمان هواشناسی کشور، داده‌های روزانۀ نوسان شمالگان از مرکز پیش‌‌بینی آب‌وهوایی نوا و داده‌‌های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 700 هکتوپاسکال از پایگاه داده‌‌های مرکز ملی پیش‌‌بینی محیطی وزارت انرژی (NCEP/DOE) در بازۀ زمانی 1394-1358 استفاده شد. بررسی‌‌ها افزایش مقدار تموج را در چند سال اخیر، هم در میانگین روزانه و هم در میانگین فصلی و سالانه نشان می‌‌دهد. افزایش مقدار تموج نشان‌‌دهندۀ افزایش دامنۀ موج و افزایش تعداد فرین‌‌های آب‌وهوایی است؛ ازاین‌رو در صورت افزایش فراوانی این الگوها باید انتظار افزایش رویدادهای فرین آب‌وهوایی را داشته باشیم. همبستگی‌‌ها میان تموج تجمیعی و دمای کمینه و بیشینه و نوسان شمالگان نشان می‌‌دهد که مقادیر مثبت (منفی) نوسان شمالگان موجب افزایش (کاهش) تموج تجمیعی و درنتیجه کاهش (افزایش) دمای کشور در فصل سرد سال می‌‌شود.