فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طبق منابع تاریخی خاتم‌کاری یکی از هنرهای چوبی ایرانی بوده که با استناد به رحل چوبی محفوظ در موزه متروپولیتن، آغاز آن از دورهٔ آل مظفر شکل گرفته است. خاتم‌کاری در هر دوره ویژگی‌های منحصر به فردی داشته و همین مسئله سبب شده آثار شاخصی که از هر دوره بر جا مانده بخش مهمی از هنر ایرانی را شکل دهد. این پژوهش با هدف تحلیل شیوهٔ اجرایی خاتم معرق از دورهٔ قاجار تا دههٔ اخیر علاوه بر تبیین ویژگی‌های این شیوه به واکاوی آثار به جای مانده نیز پرداخته است. سؤالات این پژوهش عبارتند از : 1-ویژگی‌های فنی شیوهٔ خاتم معرق چیست؟ 2-چه عواملی در تداوم خاتم معرق از دورهٔ قاجار تا دههٔ اخیر مؤثر هستند؟ به منظور پاسخ دهی به سؤالات مطرح شده و همچنین تحقق هدف پژوهش، پس از تبیین شیوهٔ خاتم معرق و تحلیل چگونگی تداوم آن تا دههٔ اخیر، 6 اثر خاتم معرق از دورهٔ قاجار تا دههٔ اخیر به عنوان جامعه هدف پژوهش تحلیل و واکاوی شدند. در این پژوهش روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و رویکرد آن از نظر روش شناختی، مبتنی بر رویکرد ساخت‌گرا است. مطالعات و روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی بوده، ابزار و شیوه مورد استفاده مشاهده و روش تجزیه و تحلیل کیفی است. نتایج تحقیق حاکی از آن بوده که شیوهٔ خاتم معرق به گونه‌ای است که براساس آن در یک اثر خاتم‌کاری می‌توان علاوه بر تفکیک رنگی بین خاتم‌ها، زیبایی، تنوع طرح و نقش نیز ایجاد نمود. با توجه به بررسی‌های صورت گرفته می‌توان نتیجه گرفت شیوهٔ خاتم معرق یکی از روش‌های پر اهمیت در خاتم‌کاری دوره قاجار بوده که تا دههٔ اخیر تداوم یافته و نمونه‌های موجود بررسی شده گواهی بر این امر است.