بررسی ارتباط ژن‌های Hd5 و Hd6 با زمان خوشه‌دهی در ارقام محلی و اصلاح شده برنج

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

2 دانشیار گروه زیست فناوری، دانشکده مهندسی انرژی و فناوریهای نوین، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان

4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

5 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

doi
10.22084/ab.2017.2367
چکیده

در این تحقیق ارتباط SNP عملکردی ژن‌های Hd5 و Hd6 با زمان خوشه‌دهی در برنج مورد بررسی قرار گرفت. بدین‌منظور 45 رقم برنج محلی و اصلاح شده در شرایط آب‌وهوایی گرگان مورد ارزیابی فنوتیپی قرار گرفتند و با استفاده از آغازگرهای اختصاصی دو ژن فوق تعیین ژنوتیپ شدند. تجزیه ارتباط در کل جمعیت مورد مطالعه نشان داد که SNP ژن Hd5 8/4 درصد از تغییرات زمان خوشه‌دهی را توجیه نمود و اثر افزایشی آن در جهت دیررسی معادل 6/2 روز برآورد شد. ولی SNP ژن Hd6 5/5 درصد از تغییرات زمان خوشه‌دهی را توجیه نمود و اثر افزایشی آن در جهت زودرسی معادل 4/2- روز برآورد شد. پس از تفکیک جمعیت به دو گروه ارقام اصلاح شده و محلی تجزیه ارتباط نشان داد که اثر SNP ژن Hd5 بر زمان خوشه‌دهی ارقام اصلاح شده غیر‌معنی‌دار بود. اما در گروه ارقام محلی این SNP بخش نسبتاً بالایی (2/16 درصد) از تغییرات زمان خوشه‌دهی را توجیه نمود و اثر افزایشی آن در جهت دیررسی معادل 4/4 روز برآورد شد. اثر SNP ژن Hd6 بر زمان خوشه‌دهی ارقام محلی معنی‌دار نبود، ولی در گروه ارقام اصلاح شده این SNP بخش نسبتاً بالایی (6/17 درصد) از تغییرات زمان خوشه‌دهی را توجیه نمود و اثر افزایشی آن در جهت زودرسی معادل 8/3- روز برآورد گردید. براساس نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه‌گیری نمود که اصلاح ارقامی با آلل‌های زودرس‌کننده ژن‌های Hd5 و Hd6 امکان‌پذیر می‌باشد. ‌‌