نقش گردشگری فرهنگی در احیاارزش‌های اجتماعی-فرهنگی بازار تاریخی تبریز

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22059/jut.2022.333807.977
چکیده

مجموعه‌های تاریخی شهرها به‌عنوان مکانی واجد ارزش‌های میراث فرهنگی، نمود هویت، تاریخ، اندیشه‌ها و نوع نگرش مردم در ادوار مختلف تاریخی می‌باشند. ارزش‌های منسوب به آن‌ها می‌توانند نقش عمده‌ای در جهت حفاظت و سرمایه‌گذاری در قالب گردشگری فرهنگی ایفا نمایند. ازاین‌روی مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش گردشگری فرهنگی در احیا ارزش‌های اجتماعی - فرهنگی بازار تاریخی تبریز برآمده تا گام مؤثری در راستای توسعه گردشگری فرهنگی در شهر تبریز بردارد. در جهت دستیابی به این هدف با تکیه‌بر رویکرد کیفی و مطالعه منابع مکتوب پیرامون سه محور راهبردی «حفاظت میراث معماری»، «نظام ارزشی میراث معماری»، و «گردشگری فرهنگی»؛ و همین‌طور انجام مصاحبه‌ای نیمه ساختاریافته با 4 گروه آماری اعم از کسبه و اهالی بازار، جهانگردان داخلی و خارجی، ساکنان تبریز و متخصصان مسلط به موضوع، نظرات آن‌ها پیرامون ارزش‌های اجتماعی - فرهنگی بازار، آسیب‌شناسی ارزش‌ها و راهبردهای احیای ارزش‌های آسیب‌دیده جمع‌آوری گردید. یافته‌های حاصل از مطالعه کتابخانه‌ای و پرسشگری میدانی با اتکاء بر رویکرد توصیفی - تحلیلی و روش کدگذاری و مقوله‌بندی در راستای پاسخ‌گویی به سؤالات پژوهش موردبررسی و تحلیل واقع شدند. نتایج به‌دست‌آمده مبین آن است که با کاربست شیوه‌های حفاظتی مبتنی بر ارزش از جانب جامعه منتخب، می‌توان ضمن تضمین تداوم حیات و ایجاد زمینه‌های ماندگاری اثر، بستر جذب گردشگر و به‌تبع آن توسعه گردشگری فرهنگی را فراهم آورد. همچنین نتایج پژوهش گویای آن است که از بین عامل‌های موردنظر مربوط به اجتماعی عامل ساختار با ضریب مسیر 467/0 دارای بیشترین تأثیر است. از عامل‌های مربوط به فرهنگی عامل مذهب 455/0 دارای بیشترین ضریب مسیر است.