پژوهشی در قرائت ابی بن کعب و تطبیق آن با قرائت مشهور
نویسندگان
1 استاد جامعة المصطفی العالمیة
2 دانشآموخته دکتری تاریخ اسلام دانشگاه باقر العلوم
3 دانشآموخته دکتری قرآن و مستشرقان جامعه المصطفی العالمیه
doi
10.22034/qer.2019.2715چکیده
نوشتار حاضر با بهره جستن از روش توصیفی– تحلیلی به بررسی شخصیت و جایگاه علمی اُبی بن کعب، ویژگیهای مصحف وی و میزان تأثیرگذاری آن بر قرائت حفص از عاصم و تطابق این دو پرداخته است. بررسی مجموع دادههای تاریخی ـ حدیثی و آگاهیهای علوم قرآنی نشان میدهد که قرائت اُبی نه تنها جایگاه والایی در نزد عالمان علم قرائت داشته، بلکه اهلبیتb شیوه قرائت خود را مطابق با آن دانستهاند. روایت شش تن از قرای سبعه در نهایت به قرائت او باز میگردد که این امر به ضوح نشانگر تأثیر گسترده او بر قرائت مشهور است. با بررسی شواهد موافق و مخالف تطابق قرائت اُبی با روایت حفص از عاصم میتوان ادعا نمود این دو قرائت به میزان بسیار زیادی تطابق داشته و با قرائت مشهور مسلمین همخوان است. گزارشهایی از تفاوت سورههای موجود در مصحف اُبی با مصحف رسمی وجود دارد که قابل نقد سندی و تأویل محتوایی است؛ اما وجود اختلافهای جزئی زیاد میان مصحف اُبی و قرائت حفص از عاصم با توجه به گزارشهای متعدد در منابع گوناگون، قابل انکار و یا توجیه نیست.