تحلیل و بررسی نقوش کاشیکاری تکیه معاون الملک کرمانشاه با استفاده از روش آزمون ناپارامتری آماری (کای اسکوئر)
نویسندگان
1 استادیار، گروه معماری، مرکز قصر شیرین، دانشگاه آزاد اسلامی، قصر شیرین
doi
10.22070/negareh.2021.13413.2627چکیده
از ویژگیهای معماری دوره قاجاریه در ایران از منظر آثار هنری، همگام شدن آنها با مضامین مذهبی، ادبی و اساطیری است. بنای «تکیه معاون الملک» کرمانشاه یکی از شاخصترین آثار معماری دوره قاجاریه با بهرهگیری از تزئینات کاشیکاری با چنین مضامینی است. این پژوهش بهمنظور تبدیل کیفیت نقوش هنری یک بنای سنتی به کمیتی قابلسنجش است و از منظر آماری به تحلیل معنیداری ارتباط بین فضاهای معماری تکیه و زمینه و رنگ غالب کاشیکاری موجود در آنها میپردازد. هدف اصلی آن تعیین میزان و نوع ارتباط بین فضای معماری تکیه و زمینه نقوش، رنگ غالب و تکرارپذیری آنها با استفاده از یک روش آماری معین بوده است. مهمترین سؤالات این پژوهش عبارتاند از: 1. دستهبندی نقوش تکیه معاون الملک کرمانشاه چگونه است؟ 2. رابطه آماری و معنیدار بین فضای معماری تکیه و زمینه نقوش و رنگ غالب آنها چیست؟ تحقیق حاضر ازنظر نوع پژوهش، کاربردی بوده و ازنظر روش پژوهش در زمره تحقیقهای کمی و آمار استنباطی است. ازآنجاکه نوع متغیرهای این تحقیق از نوع ناپارامتری ارزیابی است از آزمون کای اسکوئر در نرمافزار اسپیاساس استفادهشده است. در این پژوهش در ابتدا تبیین مبانی نظری و تعریف متغیرهای تحقیق با استناد به مطالعات اسنادی و کتابخانهای و به روش تحلیلی و توصیفی انجامشده و سپس با استفاده از مطالعات میدانی و پیمایشی، این متغیرها با استفاده از روش تحلیلی و توصیفی در قالب جداول تبیین و تلخیص گردیده است. با توجه به نتایج این پژوهش و مقادیر آزمون کای اسکوئر 63.96 میتوان با قاطعیت گفت بین نوع فضاها در تکیه معاونالملک و زمینه نقوش کاشیکاریها رابطه معنادار و سامانمند وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از آزمون کرامر جهت نشان دادن شدت این رابطه با مقدار 0.906 نشان میدهد؛ که رابطهای قوی و با شدت بالا بین این دو متغیر وجود دارد. همچنین بین دو متغیر زمینه و رنگ غالب نقوش کاشیکاری نیز با توجه به کوچکتر بودن از 0.05 رابطه معناداری وجود دارد که با توجه به ضریب 0.757 آزمون کرامر میتوان گفت شدت این رابطه نسبتاً قوی است. بر اساس سایر نتایج حاصله، بین دو متغیر نوع فضای معماری و رنگ غالب نقوش کاشیکاری در تکیه معاونالملک ارتباط قوی وجود ندارد.