بررسی مطابقت و میزان ساختار مواد و فرمول‌های شیمیایی با نقوش هندسی اسلامی (با تأکید بر هندسه نقوش اسلامی در معماری ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران مرکز، تهران، ایران

2 استاد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران مرکز، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

doi
10.22070/negareh.2021.14953.2856
چکیده

نقوش هندسی، یکی از بارزترین وجوه هنر اسلامی است که شناخت عوامل مؤثر بر شکل‌­گیری آن‌ها موردتوجه بسیاری از اندیشمندان و صاحب‌­نظران بوده است. هر یک از آن‌ها روش­‌ها و رویکردهای مختلفی در بررسی ماهیت وجودی نقوش هندسی برگزیده‌­اند و از دیدگاه خود علتی برای وجود این نقوش هندسی قائل شده­‌اند. این تحقیق با دیدگاهی کاملاً متفاوت، پلی مابین هنر اسلامی و علم را احداث کرده و با دیدگاهی علمی به چیستی وجود هندسه نقوش اسلامی پرداخته است. هدف مقاله پیش­رو دستیابی به شناختی کامل‌­تر از نقوش هندسی در هنر اسلامی با رویکردی علمی است. لذا سؤال­‌های اصلی تحقیق این است که 1. آیا ساختار عناصر، مواد و فرمول­‌های شیمیایی با نقوش هندسی مطابقت دارد؟ 2. میزان مطابقت نقوش هندسی با ساختار مواد و فرمول­‌های شیمیایی چه مقدار است؟ روش تحقیق به شیوه توصیفی-تطبیقی و استنتاج آن بر مبنای قیاس بناشده، شیوه تجزیه‌وتحلیل اطلاعات کیفی و جمع‌­آوری داده­‌ها به‌صورت کتابخانه‌­ای است. نتایج تحقیق نشان داد نقوش هندسی، با ساختار فرمول­‌های شیمیایی ارتباط مستقیم دارند. شکل این نقوش هندسی ازلحاظ مادی­، با پیوندهایی شیمیایی موجود و همچنین با ساختار فیزیکی مولکول­‌هایی که توسط شیمی‌دانان تحریک‌شده‌اند، به میزان صد در صد قابلیت تطبیق دارد.