سنجش قرائت و معیارهای اختیار آن از نگاه ابن شنبوذ
نویسندگان
1 استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز
2 دانشآموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه شیراز
doi
10.22034/qer.2019.2731چکیده
ابنشنبوذ از اندیشمندان حوزه قرائت قرآن در قرن چهارم است که معتقد بود هر قرائتی دارای سند و یا موافق مصحف اُبی بن کعب و ابنمسعود باشد، در نماز و غیر آن جایز است. ابن مجاهد هماهنگی قرائت با رسم مصحف را از شروط قرائت صحیح میداند و معتقد است قرائت ابن شنبوذ فاقد این شرط است؛ بنابراین قرائت ابن شنبوذ از قرائات شاذ است که جایز نیست قرآن را با آن قرائت خواند. تاریخ قرائات نشان میدهد پس از توحید مصاحف زمان عثمان دو جریان قرائی در جامعه اسلامی شکل گرفت. عدهای معتقد بودند قرائت صحیح باید با رسم مصحف سازگاری داشته باشد و عدهای این شرط را لازم نمیدانستند. ابن شنبوذ و ابن مجاهد از بزرگان این دو طیف قرائی در قرن چهارم هستند که با توجه به نفوذ ابن مجاهد، جریان قرائی ابنشنبوذ به حاشیه میرود. پژوهش حاضر با تکیه بر این پرسش که معیارهای ابن شنبوذ چه بود و در سنجش قرائت، خوانش وی چه میزان هماهنگی با قراء سبعه دارد؟ با روش توصیفی تحلیلی و گاه مقایسهای به موضوع پرداخته است. بررسی قرائت ابن شنبوذ و معیارهای وی در اختیار قرائت نشان میدهد اولا مراد ابن مجاهد از عدم هماهنگی قرائت ابنشنبوذ با رسم مصحف، پایبندی وی به نقل قرائت ابنمسعود و ابی بن کعب و سایر صحابه بوده است و از سویی ابنشنبوذ تنها در مواردی انگشت شمار قرائتش در اصول و فروع قرائی با قرائت سبعه هماهنگ نیست.
