نقش مخاطب در میدان هنر چندرسانهای جدید با تأکید بر آثار احمد نادعلیان
نویسندگان
1 استادیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد
doi
10.22070/negareh.2022.14682.2801چکیده
هنر چندرسانهای درصدد تبیین زبان تصویری جدیدی است که نقش مخاطب در ارائه اثر هنری را محور اصلی قرار میدهد و تعامل مخاطب با اثر، مورد اهمیت قرار میگیرد. احمد نادعلیان، یکی از هنرمندان معاصر ایرانی و پیشگام در هنر چندرسانهای با خلق آثارش، تعامل پویایی در خوانش اثر برای مخاطب فراهم ساخته است. این پژوهش چگونگی عملکرد مخاطب در هنر چندرسانهای جدید و نوع تعامل او با اثر چندرسانهای را با تأکید بر آثار نادعلیان را شناسایی کرده است. هدف اصلی شناسایی و تبیین نوع مخاطب و نحوه تعامل او در ارائه این آثار است؛ بنابراین آثار چندرسانهای جدید احمد نادعلیان که از مؤلفههای فرهنگ و هنر ایرانی استفاده نموده، موردمطالعه قرار گرفت. بر این اساس مقاله در پی پاسخگویی به این سؤالات است: 1. چه کسانی مخاطب هنر چندرسانهای جدید هستند؟ 2. مخاطب چگونه با هنر چندرسانهای تعامل برقرار میکند؟ در پژوهش پیش رو بهمنظور پاسخ دادن به سؤالات مطرحشده از روش تحقیق کیفی با ماهیتی اکتشافی استفادهشده است. علاوه بر این آثار چندرسانهای احمد نادعلیان بهعنوان جامعه آماری از طریق روش اسنادی و مجموعه شخصی هنرمند گردآوریشدهاند و به شیوه تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. چهار نمونه از چند رسانههای نادعلیان بر اساس شاخصهای تعیینشده بین شانزده مخاطب، مورد مصاحبه هدایتشونده قرار گرفتند. نتایج پژوهش مبین این امر است که هنر چندرسانهای به دلیل ارتباطی که با طیف وسیعی از مخاطبان دارد میدان گستردهتری را در برمیگیرد و مخاطبین از هر طیفی در ارائه اثر سهیم میشوند و مخاطب خاص به مخاطب عام تبدیل میگردد. مخاطبان کنشی متفاوت با اثر چندرسانهای دارند که از بازی و سرگرمی تا جستوجو و کشف رازهای نهفته در اثر حکایت دارد. از طرفی دیگر به مدد فناوریهای الکترونیکی، ایجاد شرایط یکسان و عمومی، هنر چندرسانهای بستری است با پتانسیلهای بالا که بهعنوان زبان و بیان فرهنگ جامعه در عصر معاصر محسوب میشود. مخاطب در چند رسانههای احمد نادعلیان در هر موقعیت فرهنگی، اجتماعی یا اقتصادی در شرایط یکسانی قرار میگیرند تا با انتخاب و گزینش عناصر به هر بخشی از اثر بهطور دلخواه اعتبار بیشتری ببخشند و کنشهای متفاوتی داشته باشند.