فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  هدف اساسی توسعه، رشد و تعالی همه‌جانبۀ جوامع انسانی بوده و وجود نابرابری فضایی در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و... از نشانه‌های توسعه‌نیافتگی است. مناطقی که امروزه توسعه‌یافته شناخته می‌شوند، از شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی بالایی برخوردار هستند. توزیع درآمد و امکانات نیز در این مناطق عادلانه‌تر هستند. هدف پژوهش حاضر، بررسی چالش‌ها و فرصت‌های پیشِ‌روی توسعه‌یافتگی پایدار روستاهای کوهستانی و جلگه‌ای شهرستان گرگان بوده و به‌منظور دستیابی به اهداف مورد‌نظر از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامۀ محقق‌ساخته) استفاده شد. جامعۀ آماری، روستاهای بخش مرکزی گرگان است که 4 روستای کوهستانی و 7 روستای جلگه‌ای با 5145 خانوار روستایی انتخاب و حجم نمونه با فرمول کوکران 358 خانوار به‌صورت روش تصادفی ساده مورد پرسشگری قرار گرفت. به‌منظور سنجش متغیرهای تحقیق از آزمون‌های آماری T مستقل، مان وایتنی و کروسکال والیس استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون‌های مذکور بیانگر تفاوت معنادار تا سطح اطمینان 99 درصد، بین اکثر شاخص‌های اقتصادی، کالبدی، اجتماعی در روستاهای کوهستانی و جلگه‌ای ناحیۀ مورد مطالعه است و گویای وضعیت چالش برانگیز عدم‌توسعه‌یافتگی و نشانگر وجود تفاوت‌های بارز در میان روستاهای کوهستانی و جلگه‌ای به‌لحاظ سطح برخورداری است. با بررسی امکانات و زیرساخت‌های توسعه‌یافتگی در روستاها می‌توان اذعان داشت که مناطق جلگه‌ای به‌لحاظ جمعیت بیشتر، شرایط مساعد طبیعی، شیب ملایم و اراضی بیشتر برای کشت و زرع، سطح دسترسی بالاتر برای ساکنان و ارتباط بیشتر با شهر گرگان از سطح توسعه‌یافتگی بالاتری نسبت‌به مناطق کوهستانی برخوردار است. اصلاح و مرمت راه‌های روستایی و جمع‌آوری آب شیرین به‌خصوص در نواحی کوهستانی؛ همچنین توجه به صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی پیشنهاد می‌شود.