فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درک وضعیت دبی و رسوب آبخیزها درک صحیحی از فرآیندهای آب‌شناسی را فراهم می‌سازد. یکنواخت فرض نمودن تغییرات دبی و رسوب در یک آبخیز سبب اعمال برنامه‌ریزی و مدیریت واحد برای کل حوزه آبخیز شده و سبب عدم تحقق اهداف می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات مکانی و پهنه‌بندی مقادیر دبی و رسوب در سطح استان اردبیل در بازه زمانی 10 ساله (1384-1393) در 37 ایستگاه هیدرومتری دارای آمار در استان اردبیل انجام شد. روش‌های درون‌یابیIDW، کریجینگ ساده، کریجینگ معمولی و کوکریجینگ به‌منظور تعیین بهترین روش جهت مطالعه تغییرات مکانی متغیرهای دبی و رسوب مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج و مقادیر قابل قبول خطا در شاخص‌های ارزیابی مجموع مربعات خطا، میانگین خطای مطلق، متوسط اریبی خطا و متوسط استاندارد خطا، روش‌های درون‌یابی وزن‌دهی عکس فاصله و کوکریجینگ، به‌ترتیب به‌عنوان روش‌های برتر معرفی شدند. نتایج آزمون همبستگی مقادیر اندازه‌گیری شده و تخمینی با روش‌های IDW (429/0r=) و کوکریجینگ (554/0r =)، به‌ترتیب به‌عنوان بهترین روش برای تخمین متغیرهای دبی و رسوب انتخاب شدند. بر اساس نتایج روش IDW مقادیر دبی در بخش‌های غربی استان اردبیل بیش‌تر (8/5-84/4 مترمکعب برثانیه) و در بخش‌های مرکزی مقدار این مولفه کم‌تر (1-04/0 مترمکعب برثانیه) است. با توجه به نتایج حاصل از درون‌یابی متغیر رسوب با روش کوکریجینگ بخش‌های غربی و جنوبی استان اردبیل دارای مقادیر رسوب بیش‌تر (19/16-0/0 تن در هکتار در سال) و در بخش‌های مرکزی مقادیر رسوب کم‌تر (04/01-0/0 تن در هکتار در سال) است.