بررسی ‌‌‌شخصیّت‌ اصلی‌ رمان إختفا‌ء‌ السیّد ‌لا أحد ‌برمبنای‌ نظریۀ روان‌درمانی‌ اگزیستانسیال‌ اروین ‌یالوم

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات عربی، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

3 دانشیار زبان و ادبیات عربی، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

doi
10.22126/rp.2023.9055.1765
چکیده

روان‌درمانی ‌اگزیستانسیال ‌متأثر ‌از فلسفه ‌اگزیستانسیال ‌است. این ‌مکتب، یکی ‌‌از ‌تازه‌ترین ‌رویکردهای‌ پویه‌نگر ‌پسافرویدی‌ است. اروین یالوم، روان­شناس و نویسنده آمریکایی، پایه‌گذار اصلی این مکتب روان‌درمانی است که گونه‌ای از روان‌درمانی پویا یا پویه‌نگر می‌باشد. روان‌پویه‌شناسیِ‌ اگزیستانسیال،‌ به‌چهار دلواپسی غایی بشری‌ یعنی مرگ، آزادی،‌ تنهایی و پوچی می‌پردازد و نیز به ‌ترس‌ها و انگیزه‌های آگاهانه و ناآگاهانه‌ای که از هر یک ناشی می‌شود. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی بعد از معرفی این نظریه، رمان إختفاء السیّد لا أحد اثر أحمد طیباوی ‌را از منظر روان‌درمانی اگزیستانسیال مورد بررسی قرار می‌دهد. دلواپسی‌های غایی بشری یعنی مرگ، آزادی و مسئولیّت، تنهایی و پوچی و بی‌معنایی در رمان إختفاء السیّد لا أحد خودنمایی می‌کند و بسیاری از شخصیّت‌ها تنها، گمشده و حیران و از زندگی ناامیدند. این حد از شمولیت دلواپسی‌ها در شخصیّت‌های رمان، بیانگر حوادث رنج آور دهه سیاه الجزایر وآثار ناگوار آن بر روان مردم است، امری که سبب شده تا انسان به درون خود رانده شده و خود را تنها ببیند. لذا بدین خاطر است که تنهایی، آن هم نه تنهایی فردی بلکه تنهایی جمعی، یکی ‌از مضامین اساسی این رمان است. در سراسر رمان دیالوگ بسیار کم است و پیرنگ داستان اغلب با مونولوگ پیش می‌رود و استفاده از این تکنیک در تأیید بحث تنهایی‌است. البته این چهار دلهره در شخصیّت اصلی داستان، السیّد لا أحد، بیش از دیگر شخصیّت‌های‌ رمان به چشم ‌می‌خورد. علت‌ این‌ امر، محوریت‌ این ‌شخصیت‌ بوده ‌و تمرکز طیباوی ‌در شخصیّت‌‌پردازی، بیشتر به ‌او معطوف‌ است. السیّد لا أحد نماینده‌‌ فرد الجزایری‌ است ‌که ‌به ‌خاطر حوادثی که‌ برای ‌او رخ‌ داده، احساس بیگانگی و عدم‌تعلّق ‌به ‌وطنش، به او دست داده است.