تحلیل فضایی لندفرمهای کارستی زاگرس با توجه به موقعیت ارتفاعی و تکتونیکی
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی دانشگاه زنجان و دانشجوی دکتری هیدروژئومورفولوژی دانشگاه شهیدبهشتی، تهران،ایران
doi
10.22111/GDIJ.2021.5849چکیده
کارست حاصل فرایندهای متعددی است که در پهنههای آهکی و در شرایط اقلیمی، زمینشناسی و هیدرولوژیکی گوناگون پدید میآید و آثار آن بهصورت فرمهای مختلفی مثل گودال و غار در سطح و زیرزمین دیده میشود. در این مقاله با توجه به وسعت زیاد منطقه و پراکندگی لیتولوژی آهک در مناطق ارتفاعی مختلف و با استناد به منابع اسنادی مثل نقشههای زمینشناسی 1:100000، لایه مدل رقومی ارتفاع باقدرت تفکیک 5/12 متر و نقشههای توپوگرافی 1:50000، ابتدا اشکال کارستی واقع در زاگرس در نرمافزار Arc GIS شناسایی شد و دادههای موردنیاز به کمک نرمافزارهای Mapper Global، Google earth استخراج گردید و پراکندگی آنها با توجه به ارتفاع و درز و شکافها (گسلها) و در Excel تجزیهوتحلیل شد. نتایج پراکندگی اشکال و عوارض کارستی نسبت به ارتفاع نشان میدهد که تراکم اشکال در سطوح ارتفاعی مختلف، با افزایش ارتفاع، بیشتر شده است و تراکم آنها در طبقات بالاتر نسبت به طبقات پایین گاهی چندین برابر شده است و پراکندگی اشکال کارستی با توجه به فاصله از گسل نشان میدهد که همه اشکال کارستی بهجز هومها، بدون استثنا بیشترین تراکم را در فاصله کمتر از 20 کیلومتر از گسل دارند. پراکندگی این اشکال ازجمله دولینها و غارها در این فاصله، دال بر این است که تحول کارست با توجه به درز و شکافها بیشتر میشود و فرایند انحلال بخصوص در کارست عمقی، افزایش مییابد.