تعیین راهبردهای گردشگری در توسعۀ مناطق روستایی براساس ماتریس ترکیبی QSPM-SWOT (مورد مطالعه: شهرستان سرباز)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد کارآفرینی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار مدیریت دولتی دانشگاه سیسان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 استادیار اقتصاد توسعه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22111/GDIJ.2021.5854
چکیده

امروزه یکی از راه­های نجات روستاها از فقر، مهاجرت، مشکلات اجتماعی و اقتصادی، توسعه گردشگری در مناطق مستعد گردشگری روستایی می‌باشد. با توجه به این امر پژوهش حاضر به دنبال تعیین راهبردهای گردشگری در توسعه مناطق روستایی شهرستان سرباز با استفاده از مجموعه عوامل درونی (قوت، ضعف) و مجموعه عوامل بیرونی (فرصت، تهدید) می‌باشد. پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی و روش انجام کار براساس مدل ترکیبی از ماتریس سوات (SWOT) و ماتریس کمی برنامه­ریزی استراتژیک  (QSPM) که یکی از تکنیک‌ها و ابزارهای بسیار شایع در ارزیابی گزینه‌های استراتژیک است، می­باشد. جمع‌آوری داده از طریق بررسی اسنادی، کتابخانه‌ای و بهره­گیری از پرسش‌نامه (از دیدگاه 70 نفر از خبرگان و مسئولان دستگاه‌های مرتبط با گردشگری) انجام‌شده است. نتایج حاصل از مدل SWOT نشان می‌دهد که منطقه مورد مطالعه علیرغم این که از نقاط قوتی چون وجود جاذبه‌های طبیعی (جنگل، رودخانه پوشش گیاهی)، وجود انواع میوه‌های گرمسیری، محصولات کشاورزی و وجود حیات‌وحش متنوع به‌خصوص تمساح ایرانی و همچنین با موانع اساسی عدم وجود برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری دولتی در این ناحیه، نامناسب بودن و عدم‌کفایت تسهیلات بهداشتی و خدماتی و نامناسب بودن زیرساخت‌های محیطی و کالبدی به‌عنوان نقطه ضعف روبه رو است. بر اساس این بررسی‌ها نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهبرد مناسب برای رسیدن به توسعه گردشگری در مناطق روستایی در موقعیت تهاجمی قرار دارد. در این پژوهش جدول اولویت‌بندی استراتژی‌های انتخاب‌شده QSPM نیز تشکیل گردید که از میان آن‌ها استراتژی تأکید بر توریسم طبیعی و اکوتوریسم به دلیل وجود مزیت‌های نسبی در منطقه نسبت به سایر استراتژی‌ها از اولویت بالایی برخوردار است.