فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رمان بازماندۀ روز نوشتۀ کازئو ایشی­­گورو، نویسندۀ انگلیسی ژاپنی‌تبار، در سال 1989 م. چاپ شده و در سال 1375 ه.ش با ترجمۀ نجف دریابندری به فارسی منتشر شده است. رمان شرح شش روز سفر جیمز استیونز، پیش­خدمت یک سرای اشرافی در سال 1956 م. در انگلستان است. روش منتخب در این مقاله، تحلیل گفتمان، مبتنی بر آراء میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی است. گفتمان مجموعۀ قاعده­مندی از گزاره‌هاست که به صورت ساختارهای نامرئی و ناخودآگاه، در پس اندیشه­های منفرد، نظریه­ها و سخنان روزمره پنهان است و قواعد خود را بر اشکال اندیشه، رفتار و گفتار تحمیل می‌کند. در این راستا مفاهیم نهاد، سوژه و قدرت/دانش مورد تأمل و مداقه قرار می­گیرند. در این مقاله نشان داده می­ شود که استیونز به منزلۀ سوژه ­ای در گفتمان پیش­ خدمتی، چگونه از خلال نهادها و گفتمان‌های اشرافیت و پیش­خدمتی صورت‌بندی می ­شود و ساختارهای قدرت در پسِ نظام اشرافی­گری بریتانیا بر مبنای چه دانشی به تعریف گفتمان پیش­خدمتی و سوژۀ پیش­خدمت می­پردازد به نحوی که رفتار و تفکر استیونز به گونه­ای برساخته شده که برتری بلامنازع جایگاه ارباب­ها و طبقۀ اشراف در تقابل «ارباب(آقا)/پیش­خدمت(نوکر)» را امری بهنجار، بدیهی و طبیعی می­داند. ذهنیت استیونز در گفتمان مزبور چنان این تقابل­ها و قوانین و انضباط مربوط به آن­ها و نظام تبعیض منتج از آن­ها را درونی کرده که برداشتی کژتاب از موقعیت خود به عنوان یک پیش­خدمت پیدا کرده و از خلال سازوکار این گفتمان به حاملِ زندان خود بدل شده و در زندانی بودن خویش مشارکت فعال یافته است.