فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اکولوژی شهری، علم نوپایی است که به طور مؤثر سعی بر درک کامل تعامل میان محیط، اقتصاد، سیاست و فاکتورهای فرهنگی- اجتماعی براساس اصول اکولوژیک دارد؛ به صورتی که انسان‌ها را قادر ساخته که در هارمونی و هماهنگی با طبیعت به شکوفایی رسیده و به پایداری دست یابند. هدف اصلی این پژوهش، سنجش معیارهای مؤثر بر ارتقاء اکولوژی شهری است. بدین منظور نواحی منطقۀ 9 مشهد4 به‌دلیل داشتن نقش اکولوژیکی مؤثر نسبت به سایر مناطق شهری که در معرض تهدید تخریب هستند، مورد انتخاب قرار گرفته است. در این پژوهش با هدف کاربردی و روش توصیفی-تحلیلی به گردآوری اطلاعات شامل مطالعات کتابخانه‌ای و تکمیل پرسشنامه توسط جامعۀ آماری متخصصان منطقۀ 9 مشهد براساس چارچوب نظری پرداخته شده است. تجزیه‌و‌تحلیل یافته‌ها به صورت آماری-توصیفی، با استفاده از تکنیک گام‌به‌گام فرایند تحلیل شبکه‌ای ANP و آنتروپی شانون وTOPSIS  بر پایۀ متغیرها، نظام‌های شهری، معیار و شاخص‌های پژوهش بوده که در آخر با بهره‌گیری از نرم‌افزار Arc GIS، نقشه برخورداری نواحی منطقۀ 9 در راستای موارد پژوهش ترسیم شد. در نهایت مشاهده شد، ناحیۀ 3 شهرداری منطقه به لحاظ اکولوژی شهری در شرایط مطلوبی قرار ندارد. بدین‌منظور با تکیه بر تکنیک تاپسیس، مشخص شد که ضعف در شاخصه‌های نرخ مشارکت شهروندان با نهاد‌های شهری، افزایش حس تعلق به محله، تناسبات طول و عرض معابر و نرخ تعداد اشتغال و همچنین ضعف در متغیر‌های پایداری زیست‌محیطی و پایداری اجتماعی-اقتصادی و ضعف در نظام حمل‌ونقل و دسترسی و نظام زیست‌محیطی در اکولوژی شهری منطقه اثری منفی گذاشته‌‌اند. از طرفی براساس تکنیک ANP، مشخص شد که معیارهای حمل‌ونقل پایدار، کاهش فاصلۀ طبقاتی و بهره‌وری زیستی معابر و نظام‌های فضای باز همگانی، نظام دسترسی حمل‌ونقل و نظام اقتصادی از بیشترین میزان ارجحیت در منطقه برخوردار هستند و متغیر پایداری اجتماعی-اقتصادی به‌عنوان مؤثر‌ترین متغیر با تکنیک وزنی آنتروپی شانون تعیین شد؛ درنتیجه یکی از مهم‌ترین فرضیه‌های تحقیق مبنی بر تأثیر بسزای مؤلفه‌های اجتماعی-اقتصادی و نقش حد واسط مؤلفه‌های زیست‌محیطی در اکولوژی شهری منطقۀ 9 مشهد تأیید شد که در این راستا پیشنهادهایی مبنی بر ارتقاء اکوسیستی منطقه ارائه شده‌است.