شناسایی عوامل مؤثر بر میزان هزینه کرد گردشگری با تأکید بر چرخه زندگی خانوار
نویسندگان
1 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jut.2021.324257.905چکیده
درک مناسب از الگوهای هزینه کرد گردشگران، این امکان را فراهم میسازد، تا سیاستگذاران، برنامهریزان، بازاریابان و محققان بتوانند تعامل اقتصادی گردشگران با جامعه مقصد را موردبررسی قرار دهند. خانوادهها، بخش اصلی مصرفکنندگان محصولات گردشگری میباشند؛ لذا اهمیت دارد که ویژگیهای مصرف خانوار و عوامل مؤثر بر آن درک و تبیین شود، تا سیاستهای گردشگری و استراتژیهای بازاریابی بهخوبی اتخاذ شوند. سؤال اساسی در این پژوهش این است که آیا میزان هزینه کرد خانوارهای ایرانی به ازای هر عضو خانوار حاضر در سفرهای داخلی، متأثر از مشخصههای اقتصادی، جمعیت شناختی، روانشناختی و مرتبط با سفر، دستخوش تغییرات قابلتوجهی میباشد؛ و اینکه این عوامل، تا چه حدودی تعیینکننده میزان هزینه کرد میباشند؟ این پژوهش، با استفاده از یک رویکرد سیستماتیک در سطح خرد اقتصادی، به این سؤال پاسخ داده و در راستای ترغیب دیگر محققان برای ورود به این موضوع تلاش میکند. دادههای این پژوهش شامل مشخصههای اقتصادی، جمعیت شناختی و روانشناختی 628 خانوار ایرانی و اطلاعات مرتبط با آخرین سفر داخلی آنها تا پایان سال 1398 و پیش از شیوع رسمی ویروس کرونا در ایران است. نتایج این پژوهش، نشاندهنده تأثیرپذیری میزان هزینه کرد خانوارها از شاخصهای درآمد، سن، تحصیلات و نوع شغل سرپرست، تعداد فرزندان وابسته و مستقل، تعداد اعضای خانواده حاضر در سفر، استفاده از وسیله نقلیه شخصی و اقامت در خانه اقوام در طول سفر و اهمیت سفرهای تفریحی در سبد مصرفی خانوار میباشد. همچنین پس از مقایسه میزان هزینه کرد خانوارها در مراحل مختلف چرخه زندگی خانوار، مشخص شد که مراحل زوج بدون فرزند، مجرد، فاز سوم لانه کامل و والد مجرد، به ترتیب بیشترین میزان هزینه کرد گردشگری، و حداقل این میزان متعلق به خانوارهای بیوه میباشد. در انتها پیشنهادهایی در راستای افزایش گردش مالی و منتفع شدن هر چه بیشتر زنجیره تأمین گردشگری در ایران ارائه گردید که میتواند راهنمای مناسبی جهت سیاستگذاریهای آتی در گردشگری باشد.