فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در تاریخ هنر ایران، نقاشی قاجار از جایگاه ویژه­ای برخوردار است و در این میان، نقاشی­‌های قهوه­خانه­‌ای به عنوان شاخه­‌ای برجسته از گونه­‌های هنری نقاشی عصر مشروطه در این دوران قابل توجه هستند. در دوران مشروطه، با توجه به شرایط اجتماعی- فرهنگی و اندیشه مدرنیسم و تجددخواهی و بازتاب فرهنگ و هنر غرب، نقاشی قهوه­خانه، در راستای احیای هویت و فرهنگ ایرانی- اسلامی به نگارگری سنتی به ویژه نقاشی دیواری رجوع می­‌کند. هدف این پژوهش، تشریح و خوانش آثار نقاشی­‌های قهوه­خانه­‌ای و نقاشی­‌های دیواری مکتب اصفهان با بهره­گیری از مفهوم مکالمه در نظریه هرمنوتیک گادامر است. تحقیق حاضر به این پرسش پاسخ داده است که، مفاهیم هرمنوتیکی گادامر تا چه اندازه در شناخت، نحوه شکل­‌گیری و خلق آثار نقاشی قهوه­خانه‌­ای در عصر مشروطه مثمر ثمر است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی خاصه روش هرمنوتیک انجام پذیرفته است و جمع­آوری منابع تحقیق به شیوه اسنادی و کتابخانه‌­ای و با استفاده از فیش‌­برداری و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به صورت کیفی است. نتایج نشان می­‌دهد که مفهوم مکالمه در اندیشه گادامر، کمک شایانی در جهت توصیف هرچه بهتر چگونگی خلق نقاشی­‌های قهوه­خانه‌­ای با توجه به نیاز روز جامعه مخاطب دارد. هنرمند با رجوع و مکالمه با هنر مکتب اصفهان در پیوند با افق فکری- هنری عصر مشروطه، که تحت تأثیر شیوع همه جانبه عناصر هنر غربی است، اقدام به خلق اثرش نموده است. در این میان عناصری چون زمان، مکان، مخاطب، مضامین و کاربرد عامیانه نقاشی و تعزیه خوانی و نقل نقالان به عنوان طرف دیگر مکالمه در شکل‌­گیری نقاشی قهوه­خانه‌­ای حائز اهمیت است.