واکاوی توزیع فراوانی دمای رویۀ زمین ایران با دادههای مودیس آکوا
نویسندگان
1 استاد، آب و هواشناسی، دانشگاه اصفهان
doi
10.22111/gdij.2020.5639چکیده
عوارض جغرافیایی گوناگون (دریاچهها، شنزارها، پلایاها، جنگلها و ...) ویژگیهای دمایی (گرمای ویژه و رسانایی گرمایی) متفاوتی دارند. از این رو توزیع فراوانی دمای رویهی زمین بر روی هر یک از این عوارض متفاوت است. از سوی دیگر تغییرات محیطی سبب تغییر دمای رویهی زمین میشود. بنا بر این تغییرات محیطی مانند آب شدن یخها و برفپوشها، خشکیدن دریاچهها، جنگلزدایی، بیابانزایی و مانند آن میتواند توزیع فراوانی دمای رویهی زمین را تغییر دهد. دادههای مودیس به دلیل تفکیک مناسب زمانی و مکانی بررسی تغییرات توزیع فراوانی دمای رویهی زمین را ممکن میسازد. پانزده سال دادههای مودیس آکوا به کمک واکاوی مؤلفهی اصلی بررسی شد. این بررسی نشان داد که توزیع فراوانی دمای رویهی زمین در ایران تا اندازهی زیادی وابسته به ارتفاع و پس از آن وابسته به عوارض جغرافیایی است. توزیع فراوانی دمای رویهی زمین بر روی عوارض جغرافیایی مختلف متفاوت است. دریاچهها، شبکههای رودخانهای، کویرها، شنزارها، درختزارها، جنگلها و کلانشهرها از جملهی عوارض جغرافیایی هستند که بر توزیع فراوانی دمای رویهی زمین اثر میگذارند. از این رو بررسی توزیع فراوانی دمای رویهی زمین به شناسایی مرز جغرافیایی این پدیدهها کمک میکند. از سوی دیگر میتوان تغییر قلمرو این پدیدهها را نیز در طی زمان ردگیری کرد و ابزار نوینی برای پایش تغییرات محیطی به دست آورد.