بررسی تیپ شخصیت قهرمان رمان کولی کنار آتش بر اساس دیدگاه انیاگرام

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

doi
10.22126/rp.2025.11203.2007
چکیده

یکی از حوزه‌های جدید نقد ادبی،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌نظریۀ روان‌شناسی‌‌ شخصیت‌ است که زمینه را برای شناخت زوایای پنهان داستان، میسر می‌کند. تیپ‌شناسی انیاگرام، یک روش نوین برای شناخت شخصیت‌هاست که ویژگی‌های رفتاری را در 9 تیپ‌ شخصیتی دسته‌بندی می‌کند. هر کدام از این تیپ‌ها دارای ویژگی‌های خاصی هستند که بیانگر خلقیات، روحیات، علایق و نگرش‌های افراد است. با استفاده از این دیدگاه، می‌توان به درک بهتر و دقیق‌تری از نگرش نویسندگان برای آفرینش شخصیت‌های داستانی رسید. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و به مطالعه و بررسی قهرمان ‌داستان کولی کنار آتش، اثر منیرو روانی‌پور بر اساس دیدگاه انیاگرام پرداخته است. هدف اصلی این جستار، تحلیل روان‌کاوانه و تطبیق‌پذیری قهرمان ‌داستان با تیپ‌های نه‌گانۀ انیاگرام است. نتایج به‌دست آمده اذعان دارد که روانی‌پور به خوبی توانسته است ویژگی‌های روحی و روانی شخصیت قهرمان داستان را بازتاب نماید. یافته‌ها و تحلیل‌ها بیانگر آن است که شخصیت اصلی رمان کولی کنار آتش، خصوصیات رفتاری تیپ ‌چهارم انیاگرام را به عنوان تیپ اصلی، از خود به نمایش می‌گذارد و در برخی از مواقع نیز به سمت تیپ پنجم، به عنوان زیرتیپ (بال یا جناح) تغییر شخصیت می‌دهد.