فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هندسه از سالیان دور موردتوجه معماران، صنعت‌گران و هنرمندان بوده و در دوره سلجوقی پیشرفت زیادی داشته است. در این دوره علاوه بر هندسه، فلزکاری نیز به اوج خود ‌رسید. نمونه‌های ظروف فلزی این دوره دارای نقوش هندسی هستند و برخلاف نقوش هندسی که گسترده و قابل تکثیر هستند در قاب واگیره دایره محصورشده و جزو نقوش گسسته محسوب می‌شوند. علیرغم اهمیت این نقوش در هنر اسلامی به نظر می‌رسد تاکنون مطالعات زیادی بر روی این نقوش هندسی که دارای ترسیم هندسی متنوعی هم هستند صورت نگرفته است. پژوهش پیش رو به دنبال پاسخگوی به این سؤالات است: 1. نقش هندسی موجود در آثار فلزی دوره سلجوقی از چه الگوها و تناسبات هندسی، بهره گرفته‌شده است؟ 2. با چه شیوه ترسیمی می‌توان به آن نقش هندسی دست‌یافت؟ بر همین اساس در این مقاله 4 نمونه از آثار فلزی موجود در موزه آرمیتاژ که دارای تزیینات نقش گسسته هندسی است به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، موردمطالعه قرارگرفته و شیوه ترسیمی آن‌ها بررسی‌شده است. بر اساس این مطالعه مشخص گردید بیشتر این نقوش بر پایه ستاره شش‌پر هستند که با چندضلعی‌ها و دایره‌ها ترکیب‌شده‌اند. ترکیب این نقش‌ها بر مبنای شش‌ضلعی است و با توجه به تقسیمات شش‌ضلعی‌ها بر مبنای ستاره شش پر می‌توان به نحوه ترسیم این نقوش پی برد.