تحلیل پارامترهای مورفومتری آثار سیرک‌های یخچالی ارتفاعات جبال بارز در وورم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22111/j10.22111.2020.5986
چکیده

  یکی از اشکال کاوشی مهم یخچال­های کوهستانی، سیرک­های یخچالی هستند. درجه تکوین این اشکال عامل مهمی در تعیین بازسازی اقلیم گذشته است. شناسایی دقیق و آنالیزهای مورفومتریک و آلومتریک سیرک­ها باعث تفکیک و تمیز آن­ها از دیگر عوارض شبه سیرک و شناخت درجه تکامل آنها خواهد شد. هدف اصلی این پژوهش؛ شناسایی، طبقه‌بندی و تحلیل پارامترهای مورفومتریک آثار سیرک­های یخچالی ارتفاعات جبال بارز در استان کرمان بر اساس تکنیک­های ژئوماتیک و روش­های جدید ابداعی است. پس از شناسایی 16 زیر حوضه یخچالی، تعداد 85 آثار سیرک یخچالی در منطقه شناسایی و بر روی نقشه شیب کلاس‌بندی شده با دو فرمت خطی و پلیگونی ترسیم شدند. با برازش مدل­های توانی بر پروفیل طولی آثار سیرک­ها به استخراج ضرایب و پارامترهای آماری سیرک­های منطقه مبادرت شد. عملیات رده‌بندی سیرک­ها بر مبنای روش‌های ویلبورگ و رودبرگ، ایوانس و کوکس انجام پذیرفت. برای مورفومتری این سیرک­ها از پارامترهایی چون(L)، (W)، (H)، (L/W)، (L/H)، (W/H)واندازه سیرک استفاده شده و خصیصه­های مورفومتریک آن ها بررسی شده است. بر اساس نتایج تحقیق در این ارتفاعات، 6 سیرکN2، 14 سیرک در ردهN3 و 65 سیرک در رده N4 وN5، موسوم به گروه شبه سیرک وجود دارد. ضریب b برای محور طولی سیرک­های رده N2 و N3 برابر با 891/0 و برای سیرک­های رده N4و N5برابر با 869/0 است. در سیرک­های هر دو  ردهB<1 است در نتیجه رفتار ژئوآلومتری برای سیرک‌های این ارتفاعات منفی است. تداوم کم یخچال­های کواترنری و عملکرد ضعیف آنها باعث عدم توسعه و تکامل سیرک­­های یخچالی این محدوده شده است.