بررسی و مقایسه‌ی دزیمتری ارگان‌های هدف و در معرض خطر در پرتودرمانی بیماران مبتلا به سرطان پروستات با استفاده از روش پرتودرمانی سه بعدی تطبیقی و پرتودرمانی با شدت تعدیل شده

نویسندگان

1 دکتری تخصصی فیزیک پزشکی، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری تخصصی فیزیک پزشکی، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری تخصصی آنکولوژی پرتویی، بیمارستان میلاد اصفهان، اصفهان، ایران

4 کارشناسی ارشد فیزیک پزشکی، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i664.0159
چکیده

مقاله پژوهشی مقدمه: این مطالعه، با هدف مقایسه‌ی دزیمتریک بین توزیع دوز جذبی پروستات و ارگان در معرض خطر، در دو روش کلی پرتودرمانی با شدت تعدیل شده (Intensity-modulated radiotherapy) IMRT و پرتودرمانی سه بعدی تطبیقی (Three-dimensional conformal radiotherapy) 3D-CRT با استفاده از نرم‌افزار طراحی درمان و با استفاده از دزیمتری ترمولومینسانس (Thermoluminescence dosimetry) TLD انجام شد. روش‌ها: در این مطالعه، 35 بیمار مبتلا به سرطان پروستات تحت درمان با پرتودرمانی در بیمارستان میلاد اصفهان گنجانده شده‌اند. پروستات به عنوان هدف و راست‌روده، مثانه و سر استخوان ران به عنوان بافت‌های سالم در معرض خطر (Organ at risk) OAR طبق معیار‌های (Radiation Therapy Oncology Group) RTOG کانتور شدند. برای هر بیمار، دو برنامه‌ی دزیمتریک جداگانه IMRT و 3D-CRT ایجاد شده است تا بتوان وضعیت دزیمتری هر دو روش به طور مقایسه‌ای ارزیابی شود. این نتایج با نتایج حاصل از فانتوم نیز مقایسه شد. یافته‌ها: دوز مثانه، راست‌روده و سر استخوان ران در روش IMRT به ترتیب 3/50، 6/58 و 4/16 و در 3D-CRT به ترتیب 6/59، 8/68 و  8/34 بود. دوز اندازه‌گیری شده توسط TLD در تمام ارگان‌ها در فانتوم بیش از دوز محاسبه شده توسط نرم‌افزار TPS در فانتوم به دست آمد. نتیجه‌گیری: روش IMRT نسبت به 3D-CRT به دلیل پوشش بهتر حجم هدف و کاهش دوز تجمعی ارگان‌های در معرض خطر (OAR) روش بهتری می‌باشد. دوز اندازه‌گیری شده توسط TLDها بیش از دوز محاسبه شده توسط سیستم طراحی درمان بود که این اختلاف می‌تواند ناشی از این باشد که سیستم طراحی درمان سهم پرتوهای پراکنده را در دز جذبی ارگان‌ها محاسبه نمی‌کند.