تحلیل رمان زهورفان غوخ اثر مقبول العلوی براساس رمزگان رولان بارت

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22126/rp.2025.11777.2071
چکیده

رمان متنی است که با روش‌های متنوع تحلیل می‌توان به مفاهیم عمیق آن دست یافت. رولان بارت نظریه‌پرداز برجستۀ فرانسوی، پنج رمزگان هرمنوتیک، معنایی، نمادین، کنشی و فرهنگی را برای کشف معنا و مفاهیم متون ادبی ارائه داده است. این پژوهش به بررسی رمان زهورفان غوخ اثر مقبول العلوی، نویسندۀ معروف سعودی می‌پردازد. اثری که مفاهیم مختلف فرهنگی، اجتماعی را به تصویر می‌کشد. موضوع اصلی رمان دربارۀ سرقت تابلوی هنرمند مشهور «ونسان ونگوگ» و ماجراهای پیرامون آن است. این جستار با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از نظریه‌ رمزگان رولان بارت، به بررسی معناشناسی این رمان پرداخته و بر رمزگان نمادین و معنایی تکیه دارد. العلوی برای بیان ویژگی‌های شخصیت‌های داستان از تحلیل رفتار و کلام ایشان بهره برده است. براساس نتایج این پژوهش، انسانیت، ایمان قلبی و فداکاری از جمله ارزش‌های کلیدی این رمان هستند. در عین حال سوءاستفادۀ دیگران برای سرقت و فریب نیز مورد بررسی قرار گرفته است. رمان از طریق رفتارهای نمادین شخصیت‌ها نظیر طمع، وفاداری، نیت‌های متفاوت و با توجه به تضادهای اجتماعی و تغییر مکان تابلو به بررسی تفاوت‌ها و تناقض‌های جامعه می‌پردازد. این رمان هم­چون آیینه‌ای انسان‌ها و واکنش‌های متفاوت ایشان را در برابر ناملایمات زندگی به نمایش می‌گذارد.