مقایسۀ تطبیقی مفهوم عشق در فلسفۀ ابن‌سینا و شوپنهاور؛ از خیرمحوری تا ارادۀ معطوف به بقا

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فلسفه، کلام و اخلاق، دانشگاه پیام نور مرکز تهران جنوب، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

doi
10.30513/ipd.2025.7513.1651
چکیده

این پژوهش با روش تحلیلی‎-‎تطبیقی، مفهوم عشق را در دیدگاه‌های ابن‌سینا و شوپنهاور بررسی می‏کند. ابن‌سینا عشق را از سه منظر طبی (بیماری وسواس‌گونه شبیه مالیخولیا)، فلسفی (عامل بقای موجودات)، و عرفانی (عشق عفیف برای تلطیف درون) تحلیل کرده است. شوپنهاور نیز عشق را در سه ساحت عشق جنسی (نیروی فریبنده برای بقای نوع)، ارادۀ معطوف به بقا (نیروی ساری در هستی)، و عشق ناب (شفقت و رستگاری) تبیین می‌نماید. یافته‌ها نشان‌دهندۀ شباهت در سریان عشق، اراده در تمام موجودات و تفاوت در مبانی است: خیرمحوری ابن‌سینا در برابر شرمحوری شوپنهاور. این مطالعه، به‌عنوان نخستین مقایسۀ جامع این دو فیلسوف، افق جدیدی در فهم فلسفۀ عشق ارائه می‌دهد.